BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

قوس كىتاپ كەرەمەت جاڭالىق بولىپ تۇر

 – قىرعىز ەلىنىڭ جاس اقىنى قاليشا جاقىپوۆانىڭ اۋدارماسىمەن «توپىراق دەمى» اتتى تاڭدامالى ولەڭدەر جيناعىڭىز جارىق كورگەن ەكەن. وسىعان وراي 18 ماۋسىم كۇنى بىشكەك قالاسىنداعى ت.ٴابدىمومىنوۆ اتىنداعى قىرعىز ۇلتتىق اكادەميالىق دراما تەاترىندا وتەتىن تۇساۋكەسەر راسىمىنە جول جۇرگەلى وتىرسىز. بۇل كەشتە قاليشانىڭ «ەيفوريا» اتتى تۇڭعىش كىتابىنىڭ دا تا­نىس­تىرىلىمى بولاتىن كورىنەدى. ارالا­رىڭىزداعى شىعارماشىلىق بايلانىس قاشان ورنادى؟


– قىرعىزدىڭ تالانتتى اقىن قىزى قاليشا جاقىپوۆامەن 2012 جىلى الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى تانىسقانبىز. سول جىلى مەنىڭ ولەڭدەرىمە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ، قىرعىز تىلىنە اۋدارسام دەگەن نيەت ٴبىلدىردى. بۇل ۇسىنىسقا اسا قارسى بولعان جوقپىن. سودان بەرى الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى سويلەسىپ، پىكىرلەسىپ، قال-جاعدايى­مىزدى سۇراسىپ تۇرامىز. قاليشا بىلتىرعى جىلى «ادەبيەت پورتالى» ارقىلى ونلاين تىركەلىپ وتكىزىلگەن xvii حالىقارالىق «شابىت» شىعارماشىل جاستار فەستيۆالى­ٴنىڭ «ۇزدىك ادەبي شىعارما» نوميناسياسى بويىنشا «پوەزيا» اتالىمىنا قاتىسىپ، لاۋرەات اتانعان بولاتىن. ادەمى ليريكالىق ولەڭدەرى ارقىلى دا قازاقتىڭ جاس قالام­گەر­لەرىنە ەسىمى تانىمال بولىپ قالعان اقىن.


– قاليشا ولەڭدەرىڭىزدى تاڭداۋىنا نە سەبەپ بولعانىن ايتقان بولار؟


– بۇل سۇراققا كوپ ويلانباي، قاليشا­نىڭ الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى ماعان جازعان حاتىن سىزدەرگە اۋدارىپ بەرە سالعانىم وڭاي بولىپ تۇر. ول «باۋىرجان اعا، ٴسىزدىڭ ولەڭدەرىڭىزدىڭ جەلدەي ەركىندىگى، باسقاعا ۇقسامايتىن وزگەشەلىك پەن مىنەز، جاڭا كوزقاراستار، ىشكى مازمۇنىنداعى ٴداستۇرلى پوەزيادان ەرەك وقىس ويلارى قاتتى ۇنادى. اۋدارما بارىسىندا وسىعان كوزىم جەتتى، ٴسىز مىقتى اقىنسىز!» دەگەن بولاتىن.


– تاماشا! قاليشانىڭ دا كەرەمەت اڭعارىمپاز ەكەندىگى بايقالادى. «توپىراق دەمى» قانشا تارالىممەن وقىرمانعا جول تارتتى؟


– بۇل كىتاپقا بۇگىنگى كۇنگە دەيىن جارىق كورگەن، كىتاپتارىما ەنگەن ولەڭدەرمەن قوسا جاڭا ولەڭدەر دە كىردى. قىرعىزستاندا 500 دانامەن جارىق كوردى. سۇرانىس تۋىنداپ جاتسا، تاعى بىرنەشە رەت باسىپ شىعارۋعا كەلىستىك.


– ٴوزىڭىز الدىن الا اۋدارمالارمەن تا­نىسقان بولارسىز. كوڭىلىڭىزدەن شىقتى ما؟


– ٴيا، قاليشا دوسىم ەكەۋمىز ۇنەمى بايلانىستا بولدىق. ەركىن اۋدارما ەمەس. تۋرا اۋدارما. ەركىن اۋدارما ستيلدىك ەرەكشەلىكتەردى جوعالتادى. سوندىقتان تۋرا اۋدارما جاسالدى. مەن قىرعىز قالامگەرلەرى مەن ادەبيەتسۇيەر قاۋىمعا ٴبىرشاما تانىسپىن. سەبەبى بۇدان بۇرىن باسقا ٴبىر اقىن ليريكالىق توپتامامدى اۋدارعان. سونىمەن قاتار قىرعىزدىڭ بىرنەشە ٴىرى باق-تارىندا سۇحباتتارىم جاريالانعان. جالپى، توپتاما ولەڭدەرىم ورىس، تۇرىك، موڭعول تىلدەرىنە اۋدارىلعان. ٴقازىر كورەي تىلىنە اۋدارۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.


– ٴبىر ولەڭىڭىزدەن مىسال كەلتىرىڭىزشى. سالىستىرىپ كورەيىك...


– ۇستەلدە سۋرەت جاتىر كۇلىمدەگەن،
كۇلىمدەگەن، ەش جەرگە ىلىنبەگەن...
ٴبىر ٴسوز بار ساعىناتىن جۇرەگىڭىز،
ٴبىر مۇڭ بار جانىڭىزدى تىلىمدەگەن.
ساعىنىپ بۇرىنعىداي كەلمەگەنى،
بالكىم، ول... وزىنە-وزى سەنبەگەنى؟
ٴسىز نەگە ٴتۇن ىشىندە جىلادىڭىز؟!
گۇل نەگە ٴولىپ قالدى بولمەدەگى؟!
ٴسىز نەگە جىلادىڭىز ٴتۇن ىشىندە؟
ىمم... مۇمكىن، ٴولىپ قالعان گۇل ٴۇشىن بە؟!
ساعىنىپ كۇتۋ كەرەك ماحابباتتى،
گۇلدى دە كۇتۋ كەرەك تىرىسىندە...
***
ٴۇستولدو ٴسۇروت جاتات كۇلۇڭدوگون،
كۇلۇڭدوگون، ەچ كايدا يلينبەگەن.
بير ٴسوز بار ساگىنۋۋچۋ جۇروگۇڭۇز،
بير مۋڭ بار يچيڭيزدە بيلينبەگەن.
ساگىنىپ مۋرۋنكۋداي كەلبەگەني،
بالكيم ال... ٴوزۇنو-وزۇ يشەنبەگەني؟
سيز نەگە ٴتۇن يچيندە ىيلادىڭىز؟!
گۇل نەگە ٴولۇپ كالدى بولمودوگۇ؟!
سيز نەگە ىيلادىڭىز ٴتۇن يچيندە؟
ممم.. مۇمكۇن، ٴولۇپ كالگان گۇل ٴۇچۇنبۇ؟
ساگىنىپ كۇتۇۇ كەرەك ماحاباتتى،
گۇلدۇ دا باگىش كەرەك ٴتيرۇۇسۇندو...


– دۇرىس ەكەن. زامانداستارىڭىزدىڭ اراسىندا ولەڭدەرى باسقا تىلگە اۋدارىلعان، ونىڭ ىشىندە قىرعىز اعايىنداردىڭ نازارىنا ىلىككەن كىمدەر بار؟


– ەكى كىتاپتىڭ قاتار جارىق كورۋى، كوپ­شىلىككە بىرگە تانىستىرىلۋى دا كەرەمەت جاڭالىق بولىپ تۇر. قوس جيناقتىڭ بەتا­شارىنا استانادان بىشكەككە اقبەرەن ەلگەزەك، ۇلاربەك دالەي ۇلى، ەرلان ٴجۇنىس تورتەۋمىز ارنايى اتتانامىز. الماتىدان ٴتوقتارالى تاڭجارىق ىلەسەدى. وسى اقىن­داردىڭ بىرنەشە ولەڭدەرى قىرعىز تىلىنە اۋدارىلىپ جاتىر. زامانداستارىمنىڭ ىشىنەن «ەۋروپا اقىندارىنىڭ كونكۋرسى» اياسىندا پولياك تىلىندە پولشا ەلىنەن توق­ٴتارالى تاڭجارىقتىڭ كىتابى شىققانىن بىلەسىزدەر.
– ٴوزىڭىز قازىرگi ساتتە نەمەن اينا­لىسىپ ٴجۇرسىز؟ قاليشانى قازاقشا سويلەتۋ ويىڭىز­دا جوق پا؟
– ولەڭ جازىپ ٴجۇرمىن. «ادام جوسپار قۇرسا، قۇدايدىڭ كۇلكىسى كەلەدى» دەيدى عوي. وي كوپ... بۇيىرعانى بولادى. قىرعىزدىڭ مىقتى اقىندارىن قازاقشاعا اۋدارىپ، ٴبىر انتولوگيا شىعارسام دەگەن نيەتىم بار. سول كەزدە قاليشانى دا ۇمىتپايمىن عوي. قاليشادان اۋدارعان ولەڭدەرىم ٴقازىردىڭ وزىندە بار.


– اڭگىمەڭىزگە راقمەت!


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي