BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

ەركىنبەكتىڭ «راۋشان گۇلى...»

 استانا. 29 قاڭتار. baq.kz – اڭگىمەلەرى مەن ماقالالارى مەرزىمدى ٴباسپاسوز بەتىندە جاريالانىپ جۇرگەن جاس قالامگەر – ەركىنبەك سەرىكباي ۇلىنىڭ «راۋشان گۇلدىڭ ٴيىسى» اتتى كىتابى جارىق كوردى. وسى ٴبىر ون شاقتى اڭگىمەدەن تۇراتىن كىشكەنە توپتامادان-اق اۆتوردىڭ وزىندىك ۇستانىمى بار ەكەنى انىق بايقالادى. وقىرماندارى ەركىنبەكتى جازۋشى رەتىندە «راۋشان گۇلدىڭ ٴيىسى» اڭگىمەسى ارقىلى تانىدى.

 وقۋ ٴبىتىرىپ، جۇمىس قاراستىرىپ، وعان تۇرۋ ٴۇشىن ٴبىرشاما قاراجات كەرەك بولعان سوڭ، قاراپايىم گۇل ساتۋشى بولىپ جۇرگەن جاس قىز ومىرىنەن الىنعان ٴبىر ۇزىك سىر. ٴبىر كۇنى اناسىنىڭ تۋعان كۇنىنە گۇل الۋعا كەلگەن جاس جىگىت ايناش تاڭداعان گۇلدى الىپ جاتىپ، تاعى ٴبىر تال راۋشان گۇلىن ساتىپ الىپ، وعان سىيلايدى. وسى ارادا ەكەۋىنىڭ اراسىندا وي جارىستىرعان ادەمى ديالوگ ورىن الادى. ٴبىراق بىر-بىرىمەن تانىسىپ ۇلگەرمەيدى. تەك جاس جىگىت ەرتەڭ تاعى كەلەتىنىن ايتادى دا كەتە بارادى. ەرتەسىنە گۇل ساتاتىن دۇكەننىڭ قوجايىنى ٴبىر كىسىمەن كەلىپ، ەندىگى جەردە بۇل كىسى وسى جەردىڭ يەسى ەكەنىن ايتادى. جاڭا قوجايىن بولسا گۇل ساتاتىن دۇڭگىرشەكتەردىڭ ورنىنا اۆتوماتتى ويىن اپپاراتتارىن قويماقشى. ٴوزى بيزنەسىن ٴبىر كۇن دە كىدىرتكىسى كلمەيتىن تاعى ناعىز ٴىستىڭ ادامى بولىپ شىقتى. «دۇنيەدەگى ەڭ اسىل ادامىن جوعالتقانداي، ساتىلعان دۇكەنگە بۇرىلىپ قاراۋمەن، اياعىن سىرعىتا باسىپ امالسىز قايتۋعا تۋرا كەلدى. ٴبىراق كەشەگى جىگىتتىڭ «ەرتەڭ كەلەمىن» دەگەن سوزىنە ٴۇمىت جالعاپ، كۇزدىڭ قار ارالاس جاڭبىرىنىڭ استىندا ەكى ساعاتتان استام ۋاقىتىن وتكىزدى. تاپجىلماي كەلەر جولدى كۇتۋمەن توسقاننان بويىن سۋىق قارماعان ايناش اقىرى سومكەسىن اياعىنا ۇرىپ، كەلگەن اۆتوبۋسقا وتىرىپ كەتتى. ايالداما ماڭىنداعى كولشىكتەرگە جينالعان جاڭبىر سۋلارىن شەتكە شاشىراتا، تەجەگىشتىڭ ارقاسىندا ارەڭ توقتاعان كەلەسى اۆتوبۋستان كەشەگى گۇل سىيلاعان جىگىت ٴتۇستى». اڭگىمەنىڭ مازمۇنى وسى.
كۇندەلىكتى ومىردە بولاتىن، بىرەۋ وزىنە تيەسىلى دۇنيەسىن ساتىپ، بىرەۋ ودان جاڭا بيزنەس اشىپ جاتاتىن وقيعانىڭ ٴبىرى. ول كۇندەلىكتى كۇيكى تىرلىكتە ورىن الىپ جاتقان جايتتان جۇرتتىڭ ٴبارى تۇسىنە بەرمەگەن، اڭعارا بەرمەگەن سىر تاپقان. ونى كەز كەلگەن جاس قىزدىڭ باسىنداعى سۇيگەن ادامىن جولىقتىرىپ، قاتارىنا قوسىلۋدى اڭسايتىن ارمانمەن ۇشتاستىرا بىلگەن.
شاعىن اڭگىمە بارىسىندا جاس قىز باسىنان سان قيلى كوڭىل-كۇي وزگەرىسى، ٴۇمىت كۇدىك، تورىعۋ وتەدى. اۆتور قازىرگى اقشاعا باس ۇرعان زاماننىڭ بەينەسىن بەرۋ ٴۇشىن بۇل سيۋجەتتى ادەيى تاڭداپ العان سياقتى.
ەكى ٴتۇرلى سەزىم مەن ەكى ٴتۇرلى قۇشتارلىق (شىنايى جاقىن ادامدى اڭساۋ مەن كوپ اقشانى، مول بايلىقتى اڭساۋ) اڭگىمەدە ٴار شىعانعا تارتىپ، بىتىراپ-شاشىراپ كەتپەي، بىرىگىپ-كىرىگىپ تۇر. سونشاما قاراپايىم ومىرلىك جايت سەزىمدى جەتەلەيتىن وقيعا بولىپ ورىلگەن.
«تەكسىز جۇرناق» اڭگىمەسى قازاق قوعامىنداعى اسا تامىرلانعان ماسەلە ٴدۇبارا ۇرپاق تۋراسىندا. ورىسشا ويلايتىن، بولمىسىن تۇگەلدەي وزگە حالىقتىڭ وكىلى بولۋعا باعىتتاعان قازاقتار مەن قازاقى تانىمدا، اتا-بابا جولىن قۇرمەتتەيتىن تۋىس جانداردىڭ اراسىنداعى قاراما-قايشىلىق بوياماسىز، انىق بەرىلگەن. ۇلتتىق سانا-سەزىمنەن عانا ايرىلىپ قانا قالماي، ادامگەرشىلىك، ىنساپ، قۇرمەت سياقتى قاسيەتتەردەن دە ايرىلىپ قالعان جاندار قانشا ٴوزىمشىل بولعان سايىن سونشا كىشكەنە جاندار ەكەنى اڭگىمە بارىسىندا تۇسىنىلە بەرەدى. سوڭعى ۋاقىتتا مارگينال جەكە تۇلعانىڭ قانداي دا ٴبىر الەۋمەتتىك قاۋىمداستىققا تولىق سىڭىسپەي، ەكى نەمەسە ٴبىر¬نەشە الەۋمەتتىك قاۋىمداستىقتاردىڭ اراسىندا ٴارى-سارى كۇي كەشىپ، شەكارالىق جاعدايدا قالىپ قويۋىن بەينەلەيتىن شىعارمالار جازىلۋدا. ٴبىراق ماسەلە سونشا اۋقىمدى بولعاندىقتان، ول تۋراسىنداعى جازىلىپ جاتقان ەڭبەكتەر ٴالى دە از. بۇعان ٴوز تاراپىنان ٴۇن قوسقان جازۋشىدان وسى تاقىرىپتاعى شىعارمالاردى كۇتەمىز.
«نازيگۇل» اڭگىمەسى تاعى ٴبىر ۇلتتىق تراگەديا – قازاق قىزدارىنىڭ شەتەلدىك ازاماتتارىمەن شاڭىراق قۇرۋى تۋرالى تولعانىس. ٴتۇرلى ۇلت وكىلدەرى مەكەندەگەن جەردە ارالاس نەكە قايتسە دە كەزدەسىپ وتىردى. ٴبىراق قالامگەر سوڭعى ۋاقىتتا قازاق قىزدارىنىڭ وزگە ۇلت وكىلدەرىمەن كوڭىل جاراستىرۋى كوبەيىپ بارا جاتقاندىعىنا الاڭدايدى. قازاق قىزدارى وزگە ۇلتقا تۇرمىسقا شىعىپ كەتە بەرۋىنە ۇلكەندەر جاعىنان، جالپى قوعامدا كوز جۇما قاراۋشىلىق ورىن الا بەرسە، بۇتىندەي ۇلتقا كەلگەن ٴقاۋىپ ەمەس پە؟ بولاشاق انا بولاتىن ٴار قىزدىڭ ٴوز ۇلتىنىڭ ۇرپاعىن كوبەيتەتىنىن ساناسىنا ٴسىڭىرۋ اتا-اناسىنىڭ، قالا بەردى جالپى قوعامىمىزدىڭ مىندەتى. ٴبىر قازاق قىزىنىڭ وزگەنىڭ ۇرپاعىن ٴوسىرۋىنىڭ ٴوزى از ساندى حالقىمىز ٴۇشىن وتە ۇلكەن قاستاندىق بولىپ تابىلماي ما؟ ونىڭ ۇستىنە نازيگۇل موڭعوليادان اتا جۇرتىن اڭساپ كەلگەن قىزىق قىزى. سويتە تۇرا، تۇرىك جىگىتىنىڭ ەتەگىنەن ۇستاپ شەتەل اسىپ كەتە بارادى. تۋعان ەلىنە، تىلىنە، جەرىنە دەگەن شىنايى سۇيىسپەنشىلىگى جوق ادام عانا وسىنداي ساتقىندىق جاسايدى. ال كەز-كەلگەن ساتقىندىق – قىلمىس...
ەركىنبەك سەرىكباي ۇلى ٴوز تاراپىنان قوعام دەرتىنە ٴۇن قوسىپ، قازاق قىزدارىنىڭ شالىس قادام باسپاۋىنا ىزگى تىلەكشى بولۋدا.
تۋرا قازىرگى شاعىندا جاس قالامگەردىڭ ماحاببات تاقىرىبىنا قالام تارتۋى شىنايى، ورىندى، جاراسىمدى. «ايداي كەرىم»، «ەكىنشى حات»، «ادەمىسىڭ ادەمى»، «كوڭىلدەگى جارا»، «ٴوزىڭسىز سەنىڭ جولىڭمەن»، «سوڭىنان تۇسىنەسىز» اڭگىمەلەرى سۇيىسپەنشىلىك، العاشقى عاشىقتىق سەزىم، بىرەۋدى ۇناتۋ تاقىرىبىندا ادەمى تىزبەك قۇراپ تۇرعان شىعارمالار. وقىلۋى جەڭىل، وقيعالارى تارتىمدى، قازىرگى جاستاردىڭ ومىرىنەن دەرەك بەرەتىن تۋىندىلار ٴوز وقىرماندارىن تابارى انىق.
كەز كەلگەن ادام ٴۇشىن ونەر قۇدىرەتىنىڭ شاپاعاتتى نۇرى ەرەكشە سەزىم سىيلاپ، قانات بىتىرەرى، قۋات بەرەرى، بىلمەگەنىن ۇيرەتەرى اقيقات.
ۋاقىت ٴبىر ورىندا تۇرمايدى. ۋاقىت جاڭا بۋىندى، جاڭا ەسىمدەردى شىعارادى. مۇحيتتاي شەكسىز، تەڭىزدەي تەرەڭ قازاق ادەبيەتىنە جاڭا ٴبىر باستاۋ ٴتۇرلى كەدەرگىلەردى بۇزىپ ٴوتىپ، قيىندىقتارعا قارسى تۇرىپ قوسىلۋعا اسىعىپ بارادى. اق جول بولسىن!

 

جاننا يمانقۇلوۆا

 

 

 


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي