BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

«بۇل عاسىردىڭ ەڭ ادەمى ولەڭى! . .»

 استانا. 15 مامىر. baq.kz – بۇگىن قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى، اقىن داۋرەن بەرىكقاجى ۇلى قامال الار قىرىق جاسقا كەلدى. زامانداس اقىن 1974 جىلى 15 مامىردا شىعىس قازاقستان وبلىسى ٴۇرجار اۋدانى قارابۇتا اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. ولەڭدەرى 1994 جىلدان بەرى رەسپۋبليكالىق گازەت-جۋرنالداردا ۇزبەي جاريالانىپ كەلەدى. «وتتەگىم مەنىڭ، وت دەمىم مەنىڭ – جىرلارىم»، «وتىرار كىتاپحاناسى» سەرياسىمەن شىققان «ante meridiem»، «الداسپاننىڭ ارىزى» جانە «گۇل مەن قىلىش جىرلارى» سياقتى بىرنەشە جيناقتاردىڭ اۆتورى. س.تومانوۆ اتىنداعى رەسپۋبليكالىق ٴمۇشايرانىڭ باس جۇلدەگەرى. 2008 جىلعى ەدينبۋرگ (شوتلانديا) حالىقارالىق كىتاپ فەستيۆالىنىڭ ارنايى قوناعى. ٴبىرقاتار ولەڭدەرى نيكولاي پەرەياسلوۆتىڭ اۋدارماسىمەن «ليتەراتۋرنايا روسسيا» گازەتى مەن تمد جاس اقىندارىنىڭ «سودرۋجەستۆو دەبيۋتوۆ» جيناعىندا جارىق كورگەن.

 ٴماجنۇن قىلعان بۇل جالعاندا ٴبىر بەس كۇن،
سەنى ٴبىر رەت كورسەم دەۋمەن كۇن كەشتىم!
سەنى ٴبىر رەت كورسەم دەۋمەن مۇڭ كەشكەن
مەن سياقتى بولا قويماس جىندى ەشكىم!

ودان وزگە تىلەك جوقتاي...
قۇدىرەت!
سەنى ٴبىر رەت كورسەم دەدىم، ٴبىر رەت!
سوناۋ كۇننەن سىزىلماي ٴھام سۇرتىلمەي،
كوز الدىمدا قالىپ قويعان سۇگىرەت.

قۇداياقى،
نارقى بولەك نۇر ەدىڭ،
سەنى ويلاسام بولدى قۇستاي تۇلەدىم،
سەن كىمدى جولىقتىرعانىڭدى بىلمەسسىڭ،
ٴبىراق، كىمدى سۇيگەنىمدى مەن بىلەمىن.

سودان بولار ٴقادىر بىلمەس،
بىلمەس قۇن،
جۇرت ىشىندە سەن بار دەپ تەك كۇن كەشتىم.
ودان ارتىق ازاپ بار دەپ بىلمەسپىن،
ودان ارتىق عاجاپ بار دەپ بىلمەسپىن!

باسقا ارمان، تىلەك جوقتاي...
قۇدىرەت!
سەنى ٴبىر رەت كورسەم دەدىم، ٴبىر رەت!
كورگەن تۇستەي ارداقتى ٴھام اياۋلى،
كوز الدىمدا قالىپ قويعان سۇگىرەت.
*
قايتا-قايتا قاراسام دا تويا الماي
تۇسىمدە دە سەنى كورەم وي، اللا-اي!
وسىنشالىق ٴتاتتى بولار ما ەدىڭ سەن
شىعا كەلسەڭ تۇتاس جۇتىپ قويارداي...

جانىم قويار جەر تاپپادىم كورگەننەن...
ولگەن سەزىم قايتا وياندى، ولگەن دەم!
ەڭ لايىقتى سەن تۇرعاندا جۇرەكتى
قالاي كوپكە جۇلمالاتا بەرگەم مەن؟!

جانارىڭمەن ٴومىر سىيلاپ جاپ-جارىق
جان-دۇنيەمدى كەتتىڭ ٴبىراق اقتارىپ!
سەنى كورگەن ساتتەن باستاپ مەن ٴجۇرمىن
جارىلۋعا ٴھام جىلاۋعا شاق قالىپ.

مۇنداي ٴورتتى بۇرىن-سوڭدى كىم كورگەن...
ازابىما ازاپ قوستى ٴتۇن كەلگەن.
جانىم كۇيىپ كەتەر مە ەكەن جەتكەنشە
ٴماجنۇن قۇساپ سەنى ٴسۇيىپ ۇلگەرگەن؟

تاعدىرىما وسى بولسا تيەسى
جىندى ادامداي داۋرەن كەشكەن كۇي وسى.
مەنى بەكەر ورتەدىڭ-اۋ بەيمەزگىل
ەڭ ادەمى كوزدىڭ كوركەم يەسى!
*
سەن – اقسىڭ عوي...
اق بولعاسىن جىلايسىڭ!
اق بولعاسىن،
پاك بولعاسىن ۇنايسىڭ.
قۇداياقى،
سەن سياقتى ەشكىمدى
جىلاتپاعام،
ۇناتپاعام بۇلاي شىن.

ٴار سوزىمە
بولعانىممەن قىراعى
جوق دەي قالساڭ
جىلاتقىم كەپ تۇرادى.
قىسقا كۇندە
قىرىق مارتە قۇلپىرىپ
ەسىمدى العان
ەركە ەلىكتىڭ لاعى!

دۇن-دۇنيە...
ٴدىر ەتەر ٴسات ٴدۇر عالام
جوق دەي كورمە!
جوق دەي قالساڭ جىندانام.
قاراوتكەلدە
قالسىن دەسەڭ ٴبىر شايىر
ماحابباتتى
ماحابباتپەن جىرلاعان.

سەن – اقسىڭ عوي...
اق بولعاسىن جىلايسىڭ!
اق بولعاسىن،
پاك بولعاسىن ۇنايسىڭ.
قۇداياقى،
سەن سياقتى ەشكىمدى
جىلاتپاعام،
ۇناتپاعام بۇلاي شىن.
*
سەن تۇسىمە كىرگەن كۇن
ٴتۇس ەمەس-اۋ، نۇر كوردىم!
كوكىرەگىم مولدىرەپ
ٴماجنۇن بولىپ ۇلگەردىم.

سەن تۇسىمە كىرگەن كۇن
ٴتۇس ەمەس-اۋ، گۇل كوردىم!
ورتاسىندا ٴجۇر ەكەم
كىلەڭ عاجاپ ۇندەردىڭ.

سەن تۇسىمە كىرگەن كۇن
ٴتۇس ەمەس-اۋ، مۇڭ كوردىم!
كوشىپ اپتى كوزىڭە
كۇرسىنىسى تۇندەردىڭ.

سەن تۇسىمە كىرگەن كۇن
قايتا-قايتا كۇرمەلدىم...
ٴومىر كورىپ وكسىگەن
تور كوزىنەن شىلتەردىڭ!
*
جالتاقتاماي، جاسىرماي،
ەگەر سىزگە
ٴبىر سىر اشسام،
شىنىمەن سەنەسىز بە؟
الماتىنى ارۋلاپ،
اقشام تۇسسە
كوز الدىما تۇراسىز
كەلەسىز دە!

كەيدە قاتال بولاتىن،
كەيدە ىزگى –
جۇمباعى كوپ
پەريزات دەي مە ٴسىزدى؟!
وكسىگى مول، ايتەۋىر،
ومىرىمنەن
وشىرە الماي
دال بولدىم بەينەڭىزدى.

تورىققاندا
ٴسىز بولىپ تىلسىم ٴانىم
(قانشا كۇنگە جەتەدى
بۇل شىدامىم؟)...
كوزبەن ايتقىم كەلگەنمەن
بىردەڭەنى،
كەزدەسكەن ٴسات
تاعى دا تۇنشىعامىن.

ٴسىز بولساڭىز
كورسەتىپ ىزەت، قىلىق،
شاشىڭىزدى نەمەسە
تۇزەپ...كۇلىپ،
مەن سياقتى جىگىتكە
اقىر سوڭى
جولىڭىزدى قوياسىز
كۇزەتتىرىپ.

ٴدال وسىلاي
تاڭعا ۇرىپ تاڭدى تاعى،
ٴبىر قيالدى
ٴبىر بەينە قاڭعىتادى.
بال اشقانمەن
باياندى بولارمىسىز،
مۇڭىم بولعان
باقىتتىڭ بارقىت ٴانى؟

 


cيمۋلياسيا


تۇرا بەر شىرايىڭدى بەرمەگەندەي،
تۇرا بەر كورسەڭ داعى كورمەگەندەي.
مەن بايعۇس كوزدەر ٴۇشىن كولدەنەڭ كەي
بولايىن وپ-وتىرىك تەرلەگەندەي.

سىر بەرمەي، سىرتىڭ بەرمەي، سىلدىر كولدەي
كۇلىپ قوي تانىستارىڭ كۇلدىرگەندەي.
سيقىرلانعان مەن بولسام ساسقانىمنان
بولايىن باسقاعا ىزەت بىلدىرگەندەي.

نۇرلانىپ تا ۇلگەرگەن، سۇرلانىپ تا
كورسەتەيىك وتىرىك ٴتۇر حالىققا.
تۇرعانداي بولسىن ٴبارى ٴوز ورنىندا،
تۇرعانداي بولسىن ٴومىر ٴبىر قالىپتا.

تاڭى بولەك اتاتىن، تاتار ٴدامى
جولاۋشىداي بولايىق ساپارداعى.
بىر-بىرىنە تاكاپپار ٴتۇر كورسەتكەن
ٴبىز دەيسىڭ بە جالعىز-اق شاھارداعى؟!

ايالاۋعا تۇرمايتىن، اياۋعا دا
ايار تىرلىك قوزعالتقان باياۋ عانا
ٴقازىر ٴبىزدى ەكىگە ايىرادى
تاعدىر دەيتىن تاسجۇرەك ايالداما.

سودان كەيىن جۇرەككە زارىق تۇنىپ،
ىشىمىزدەن ەگىلىپ، جانىپ، تىنىپ،
جىبەرەمىز ٴوزىمىز ٴوزىمىزدى
كوشەلەردىڭ ىشىنە لاقتىرىپ.

كۇي كەشەمىز سودان سوڭ تەرلەگەندەي،
كۇي كەشەمىز سودان سوڭ كورمەگەندەي.
سودان كەيىن قاپتاعان «ولىكتەرمەن»
ٴومىر ٴسۇرىپ جۇرەمىز ولمەگەندەي.
*
جوڭكىلگەن مىناۋ جۇرتتىڭ اراسىنان
جانارىڭدى تابا الماي الاسۇرام.
قايتا-قايتا كوشەدە قادالاتىن
سەنىكىندەي ايتپايدى قاراشىق ٴان!
سەنىكىندەي -
كەزدەسسە تۇنەك بۇزىپ،
كەتە المايدى جۇرەكتى ٴدىر ەتكىزىپ!
سول كۇيىنشە تۇرادى ٴومىر وكسىپ،
سول كۇيىنشە قالادى تىلەك بۇزىق...

سەنىكىندەي -
قاراسا گۇلگە اينالىپ،
دەم اۋىرلاپ، قالمايدى ٴتىل بايلانىپ!
سول باياعى مۋزىكا ماعىناسىز،
سول باياعى شۋاقسىز شىمقاي جارىق...

سولاي ٴبارى:
سۇر تىرلىك، سىرتتان اسپان،
قيقار تاعدىر كۇلەدى قىرت تالاسقان.
جاۋتاڭ-جاۋتاڭ قارايمىن كوزىڭدى ىزدەپ
جالعىز يتتەي يەن ٴبىر جۇرتتا اداسقان!
*
كوزدەرىڭنىڭ ٴبىر ويلانىپ، ٴبىر كۇلگەن
وزەكتى ورتەر دەرت بولارىن كىم بىلگەن؟!
ٴبىر-اق رەت بيلەيمىن دەپ وزىڭمەن
ٴبىراز ۋاقىت ەسەڭگىرەپ ٴجۇردىم مەن.

ٴبىراز ۋاقىت وز-وزىمە كەلە الماي،
ٴبىراز ۋاقىت اقىلىما ەرە الماي،
جىندى بولدىم كوز الدىمنان ٴبىراز كۇن
سەنەن باسقا جان ادامدى كورە الماي.

ارباپ جانە ادەتتەنگەن ٴجيى الداپ
ساۋساعىما سارقىلماعان سيامدى اپ
ٴبىرازىراق اقىن دا بوپ ۇلگەردىم
ٴبىراز ۋاقىت ونى-مۇنى قيالداپ.

سۇيەمىن دەپ، ايتپاساڭ دا سەنەم دەپ،
توسىن حابار الاتىنداي سەنەن بەك
حانزاداداي اسىل زاتىن جوعالتقان
ٴبىراز ۋاقىت ٴجۇردىم ايتەۋ ەلەڭدەپ.

ٴبىراز ۋاقىت ارقىراتىپ، بىرەر كۇن...
ٴبىراز ۋاقىت ٴوزىڭ بولىپ كۇلەر ٴتۇن؟!
ٴبىراز دەيتىن ٴبىراق وسى ٴبىر سوزدە
تۇتاس تاعدىر تۇرعاندىعىن بىلەر كىم؟
*
ٴسىزدى كوردىم تاعى دا...
ٴسىزدى كوردىم.
ٴجۇز جىلارمىن مەن ەندى،
ٴجۇز كۇلەرمىن!
مەن سياقتى ٴسىزدى ىزدەپ
عالامتوردان،
مەن سياقتى ٴسىزدى ويلاپ،
ۇزدىگەر كىم؟

جان جۋىتپاس ەدىڭىز
جاسىڭىزدا،
كىم بولدى ەكەن مىنا جان...
قاسىڭىزدا؟
قىز-قىز قايناپ...
ايتەۋىر قاراي بەردىم
قول تيمەگەن
قاپ-قارا شاشىڭىزعا.

مۇڭ تۇنعانداي مىنا جەردە
كوزىڭىزگە...
(تىم قۇلپىرىپ كەتىپسىز
ٴوزىڭىز دە!)
نە بوپ كەتتى، راسىندا،
تاعدىرىڭىز
ٴسىزدى ماعان قوسپاعان،
مەنى سىزگە؟

دەدىڭىز بە
باستايدى سەزىم بۇلىك،
تاعىپ اپسىز تاعى دا
كوزىلدىرىك.
مىنا جەردە...
جىپ-جىلى جىمياسىز
جانىڭىزدىڭ شاتتىعىن
سەزىندىرىپ.

كوكىرەگىڭدى جازاتىن
شەرگە تولعان –
وي، اللا-اي،
مىنا جەردە مەن دە بولعام.
...مونيتورعا تەسىلىپ
قاتىپ قاپپىن
پەرىشتەنى كورگەندەي
جەرگە قونعان!

ٴسىزدى كوردىم تاعى دا،
ٴسىزدى كوردىم.
كۇزگى جەلدەي مەن دە ەندى
ۇزدىگەرمىن.
قاراشادا
قايعىمدى قالىڭداتىپ،
كىم جىبەرگەن ۇستىنە
ٴسىزدى جەردىڭ؟
*
ساعان نەگە قاراي بەرگىم كەلەدى...
سەنەن نەگە اراي كورگىم كەلەدى؟
بۇل عاسىردىڭ ٴالى كۇنگە جازىلىپ
ۇلگەرمەگەن ەڭ ادەمى ولەڭى!

قاراي بەرەر نە تىلسىم بار وزىڭدە،
اراي كورەر نە تىلسىم بار كوزىڭدە؟
جان-دۇنيەمدى سەلك ەتكىزەر سونشالىق
ەشتەڭەگە سەلت ەتپەيتىن كەزىمدە!

انتەك كۇلىپ، انتەك قانا جىميىپ،
نەبىر ويعا باتىردىڭ-اۋ تۇڭعيىق.
تاڭىرىمدەي تابيعاتى تىم جۇمباق،
امىرىمدەي دارەجەسى تىم بيىك!
قاسا سۇلۋ سەن بولارسىڭ مەن كورگەن،
قاسا سۇلۋ سەن بولارسىڭ ەل كورگەن -
ساۋ اقىندار كورگەن مەزەت جىندانىپ،
جىندى اقىندار كورگەن مەزەت سەندەلگەن!

ساعان عانا قاراي بەرگىم كەلەدى...
سەنەن عانا اراي كورگىم كەلەدى!
بۇل عاسىردىڭ ٴالى كۇنگە جازىلىپ
ۇلگەرمەگەن ەڭ ادەمى ولەڭى!


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي