BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

اياگۇل مانتايەۆا: ٴبىزدىڭ جانىمىز سونشالىقتى “پافوستى” سۇيەتىنىن سەزىنىپ، جىلاعىم كەلدى…

 استانا. 17 شىلدە. baq.kz – اياگۇل مانتايەۆا – وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى، ماقتارال اۋدانى، بايقونىس اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. 2009 جىلى “جالىن” باسپاسىنان “جاڭبىرلى كوكتەم” اتتى اڭگىمەلەر جيناعى جارىق كورگەن. ول “سەرپەر” جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، باققوجا مۇقاي اتىنداعى ادەبي بايقاۋدىڭ جۇلدەگەرى. 2010 جىلى ادەبيەت نوميناسياسى بويىنشا پرەزيدەنت ستيپەندياسىنىڭ يەگەرى.

 – اياگۇل اپكە، قولىڭىزعا قالام الىپ، جازۋشىلىققا، جۋرناليستيكاعا بەت بۇرۋىڭىزعا نە تۇرتكى بولدى؟

 

– قازۇۋ-دە وقىپ جۇرگەن كەزىم. ساباق تۇسكى 14-00-دە باستالاتىن. ٴبىرىنشى ساباق ورىس ٴتىلى. ساعات تۇسكى بىرلەر شاماسىندا ورىس تىلىنەن ٴۇي جاتتىعۋىن ورىندايىن دەپ وتىرسام، ويىمنان ناعاشىمنىڭ ون جەتى جاسىندا قايتىس بولعان اقبايان ەسىمدى قىزى شىعار ەمەس. “ول جەر استىندا جاتىر، ال مەن ستۋدەنتپىن” دەپ، ونىڭ الدىندا ٴوزىمدى ٴتىرى جۇرگەنىم ٴۇشىن كىنالىدەي سەزىندىم. اقباياننىڭ بەينەسىمەن قوسا، كوز الدىمنان بالالىق شاعىم، ناعاشىمنىڭ ٴۇيى، جايقالعان الما باق، المانى دوپ ەتىپ ويناعانىمىز ٴبارى-بارى تىزبەكتەلىپ ٴوتىپ جاتتى. ورىس تىلىنەن ٴۇي تاپسىرماسىن ورىندايمىن دەگەن نيەت جايىنا قالدى، “شابىت قىسىپ” جازىپ جاتىرمىن، جازىپ جاتىرمىن، توقتايتىن ٴتۇرىم جوق. ساعاتقا قاراسام، ەكىدەن الدەقاشان اسىپ كەتىپتى. “ەكىنشى ساباققا بارام” دەپ قويام. قايداعى، ساباق؟ سول كۇنى ساباق جايىنا قالدى. ٴبىتىرىپ، ٴبىر-اق تىنىس الدىم. سول ساتتە مەن ٴوزىمنىڭ اڭگىمە جازعانىمدى بىلگەنىم جوق. كەيىن «اق جەلكەنگە» ۇسىندىم. تاقىرىبىن ٴوزىمنىڭ قالاي قويعانىم ەسىمدە قالماپتى. “اق جەلكەندە” كوپ وتپەي جاريالاندى. ٴبىراق رەداكسيا اتىن وزگەرتىپ جىبەرىپتى. كەيىننەن ول اڭگىمەم كىتابىما “بالالىقتىڭ كوكتەمى” بوپ ەندى. كىتابىما العى ٴسوز جازعان دۋلات يسابەكوۆ: “بارىنەن سول اڭگىمەڭ ەرەكشە ۇنادى، تىم تابيعي ەكەن. اسىرەسە، “اسقاباق” اتانعان قىزعا ٴبىراز كۇلىپ الدىم” دەدى. ستۋدەنتتەردىڭ ٴبارى “سەن جازۋشى ەكەنسىڭ عوي، “اق جەلكەننەن” اڭگىمەڭدى وقىدىق” دەپ شۋلاپ جاتىر. كىتاپحاناعا بارىپ، جۋرنالدى قاراسام، تاقىرىپتىڭ استىندا “اڭگىمە” دەگەن ٴسوز ايقايلاپ تۇر. شىنىمدى ايتايىن، مەن ول كەزدە “جازۋشى بولامىن” دەپ الدىما ماقسات قويعانىم جوق. “جازۋشىلىقپەن اۋىردىم” دەپ وتىرىك كولگىرسي دە المايمىن.

 

– ٴسىز جازعان كەيىپكەرلەردىڭ ومىردە ٴپروتوتيپى بار ما؟

 

– مەن جازعان ٴاربىر اڭگىمەنىڭ باستى كەيىپكەرىنىڭ ومىردە ٴپروتوتيپى بار. مىسالى، “جاۋھارداعى” جاۋھار مەنىڭ ەڭ جاقىن قۇربىم. ول ون توعىز جاسىندا اۋىلىنا كەتىپ، قالاعا قايتىپ ورالمادى. وز-وزىنە قول جۇمسادى. “مەنىڭ ولىمىمە اكەم كىنالى” دەگەن جالعىز سويلەممەن حات جازىپ، قالدىرىپتى… بىردە استانادا تۇرعانىمدا پاتەردىڭ تەرەزەسىنىڭ الدىنا اپپاق قۇس ۇشىپ كەلىپ، كۇندە قوناتىن. سوسىن ماعان ادام سەكىلدى ۇرىكپەي، ۇزاق قاراپ وتىراتىن. ٴبىر قىزىعى، سول اپپاق قۇس مەن ۇيدە بولماعاندا كەلمەيدى ەكەن. قاسىمداعى قىزدار “سول قۇس سەنى ىزدەپ كەلەدى عوي دەيمىن، سەن ۇيدە جوقتا كەلمەيدى، سەنىڭ ۇيدە جوعىڭدى قالاي سەزەدى؟” دەپ تاڭعالاتىن. سول قۇس مەنىڭ تۇسىمە دە كىرىپ، اسپانعا ۇشىرىپ اكەتەتىن. كەيىن “اق قۇس” دەگەن دۇنيە جازدىم. سول دۇنيەدە جان قۇربىما دەگەن ساعىنىشىمدى جەتكىزەم. قۇربىلارىم “كىتابىڭا ەنگىز، جاقسى نوۆەللا” دەگەنىمەن مەن ونى تازا ادەبي دۇنيە دەپ ويلامايمىن. سوندىقتان ٴبىر گازەتتە جاريالانعانىمەن، “جاڭبىرلى كوكتەم” اتتى كىتابىما ەنگىزبەدىم جانە الدا شىعاتىن كىتابىما دا ەنگىزۋ ويىمدا جوق. مەن دوستىققا وتە ۇلكەن تالاپپەن قارايتىن اداممىن. ٴوزى مەنىڭ دوسىم دا كوپ ەمەس. ادامداردان كوبىنە قاشىپ جۇرەمىن. ال ەڭ جاقىن قۇربىڭنىڭ ٴولىمى – تراگەديا. “تراگەديانىڭ” باستى كەيىپكەرى ومىردە بولماعانىمەن، سول “تراگەديادا” سەنىڭ وينايتىن ٴوز ٴرولىڭ بار. سەن ول ٴرولدى سۇراپ، قالاپ العانىڭ جوق، ٴبىراق ەركىڭنەن تىس بۇيىردى. شىعارماشىلىق ورتا جىلى قابىلداعان اڭگىمەلەرىمنىڭ ٴبىرى – “دەپرەسسيانىڭ” باستى كەيىپكەرى ايكوركەم بالا كەزدەگى ٴبىر پارتادا وتىرىپ، بىرگە ويناعان قۇربىم. اناسى جەڭىل ٴجۇرىستى كىسى ەدى. كەيىن قىزى دا سول جولعا ٴتۇستى. بۇل تۋرالى اڭگىمەمدە دە باياندادىم. مۇنى بىلگەن وقىرماندار حات جازىپ، “قۇربىڭىز قالاي قابىلدادى؟” دەپ سۇراپ جاتادى. شىنىمدى ايتايىن، مەن وسى اڭگىمەنى جازىپ، جاريالاپ، وعان ٴوزىمدى ساتقىندىق جاسادىم دەپ ويلامايمىن. سەبەبى، ول وزىنە-وزى ساتقىندىق جاسادى جانە وسى اڭگىمەنى جازۋعا جانە جاريالاۋعا ٴبىر سەبەپتەر بار. بۇل اڭگىمە – ونى تابالاۋ ماقساتىندا ەمەس، ٴبىر سەبەپتەرمەن، ماقساتتارمەن جازىلدى. شىنىمەن، ٴوزىمدى اقتاپ وتىرعانىم جوق. ٴبىراق ٴبارىبىر وندا تاڭداۋ بار ەدى. اللا تاعالا ٴار ادامعا تاڭداۋ بەرەدى. قىسقاسى، مەنىڭ ٴاربىر اڭگىمەمنىڭ كەيىپكەرلەرى ٴسىز بەن ٴبىز ٴومىر سۇرگەن قوعامدا ٴومىر ٴسۇرىپ جاتىر. مەن ولارمەن “ٴومىر بازارىندا” ٴجيى بولماسا دا كەزدەسىپ قالام، ولاردىڭ كەسكىن-كەلبەتىن ۇمىتىپ قالسام دا تىم مۇڭلى جانارلارىنان جازباي تانيمىن. ال كەيبىرىمەن قانشا كەزدەسكىم كەلسە دە، بۇل مەنىڭ ارمانىم عانا، ولار ٴقازىر باسقا الەمنىڭ قوناقتارى.

 

– ٴقازىر رەسەي حالىقتار دوستىعى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (رۋدن) ماگيستراتۋراسىندا ٴبىلىم الىپ جاتقانىڭىزدى بىلەمىز. ماسكەۋ ٴسىزدى قالاي قابىلدادى؟

 

– ماسكەۋگە تەز باۋىر باسىپ كەتتىم دەسەم، سەنەسىز بە؟ سوسىن مۇندا قازاقتارعا دەگەن كوزقاراس وتە جاقسى. شىنىمدى ايتسام، مەن ٴوزىمدى مۇندا وتە ەركىن سەزىنەم. ماسكەۋدە كوپتەگەن وزبەك، تاجىك، قىرعىز ۇلتىنىڭ وكىلدەرى قارا جۇمىس ىستەپ، جان باعىپ ٴجۇر. كوڭىلدى قىنجىلتاتىنى گاستاربايتەرلەردىڭ كەيبىرىنىڭ ٴوز ۇلتىن جاسىرىپ، وزدەرىن “قازاقپىن” دەپ تانىستىرىپ جاتاتىنى. ٴبىر بايقاعانىم، ٴقازىر مۇندا ادەبيەت ينستيتۋتىنىڭ باياعى كەڭەس كەزەڭىندەگىدەي بەدەلى جوق. ادەبيەتشىلەردىڭ كوپشىلىگى رەسەيدەگى بەدەلدى جوعارى وقۋ ورىندارى: مگۋ-دە، سوسىن رۋدن-دە ٴبىلىم العىسى كەلەدى. دەسە دە، ٴبارىبىر مەن تالاي جازۋشى، اقىنداردى “باپتاعان” ادەبيەت ينستيتۋتىندا ٴبىلىم العىم كەلگەن. ٴبىراق وندا ماگيستراتۋرا جوق ەكەن.
“ادەبيەتتانۋشى رەتىندە سەندەردىڭ جەكە پىكىرلەرىڭ بولۋى كەرەك، كىتاپتان جاتتاپ العان جاتتاندى ٴبىلىم ادەبيەتشىنىڭ ادەبيەتتەگى ورنىن ەشقاشان ايقىندامايدى” دەگەن پىكىردى ۇستازدارىمىز ٴجيى ايتادى جانە جەكە پىكىرى بار ستۋدەنتتى ەرەكشە قۇرمەتتەيدى. فاكۋلتەتىمىزدە اناتوليي كارپوۆ، الەكساندر، كوۆالەنكو، ۆەرا شەرۆاشيدزە، ۆلاديمير مەسكين ەسىمدى رەسەيگە تانىمال ادەبيەتشىلەر ٴدارىس وقيدى. مەن ولاردىڭ ٴارقايسىسىن جاقسى كورەم. سەبەبى، ولار جاقسى ۇستاز عانا ەمەس، تۋعان جەردەن جىراقتا جۇرگەن مەنى ٴارقاشان قولداپ، قامقورلىق جاساپ جۇرەدى. ولار مەنىڭ ساباق ۇستىندەگى ايتقان وي-پىكىرلەرىمنەن جازۋشى ەكەنىمدى سەزىپ قويدى. سول سەبەپتى مە ەكەن، بىلمەيمىن، ماعان ٴارقاشان ولار مەيىرىممەن قارايدى. تۋعان جەردى ساعىنىپ جۇرگەن مەنىڭ جانىمدى سول مەيىرىمدىلىك جىلىتادى. ٴار ساباق سايىن ۇستازدار مەن ماگيسترانتتار اراسىندا ادەبيەت تۋرالى قىزىقتى پىكىر-تالاستار بولىپ جاتادى. مەنىڭ ٴبىر تاڭداناتىنىم، ماسكەۋ مەتروسىندا كارى دە، جاس تا كىتاپ وقىپ وتىرادى. انەبىر جاس ورىس جىگىتتىڭ قولىنان تولستويدىڭ كىتابىن كورسەڭىز، انەبىر بويانىپ، سىلانعان سىلقىم قىزدىڭ قولىنان دوستوەۆسكييدى كورەسىز. جالپى بىزدە “سىلقىم، ٴتالپىش قىزدار كىتاپ وقىمايدى، ورەلەرى تاياز” دەگەن ستەرەوتيپ بار عوي. جوق، مۇندا سىلقىم قىزعا دەيىن مەترودا مۋراكامي مەن اكۋتاگاۆانى، كلاسسيكالىق دۇنيەلەردى وقىپ وتىرادى. “جاساندىلىق، ٴجاي وقىعان كەيىپ تانىتىپ وتىرادى” دەسەڭىز، قاتەلەسەسىز، اڭگىمەگە تارتىپ، كىتاپ تۋرالى پىكىرىن سۇراي قالساڭىز، ٴوز پىكىرىن ايتىپ بەرەدى. مەن وسىنداي كىتاپ وقۋعا، ادەبيەتكە قۇشتار حالىقتى كورىپ، جەر بەتىندە ەشقاشان ادەبيەتتىڭ ولمەيتىنىن، ونىڭ ادامزات ومىرىندەگى ٴرولىن تەلەديداردىڭ دا، ينتەرنەتتىڭ دە اۋىستىرا المايتىنىن، ادەبيەتتىڭ “جانازاسى” جەر بەتىندەگى ادامزاتتىڭ ەڭ سوڭعى بۋىنىمەن بىرگە شىعاتىنىن ٴتۇسىندىم.

 

– ليرا قونىس اپكە ٴبىر سۇحباتىندا “مەن التى اي بويى سارسىلىپ جازعان كىتابىمدى ٴوز قالتامنان التى ٴجۇز مىڭ تەڭگە بەرىپ، مىڭ دانا شىعارىپ، ونى اركىمگە ٴبىر تىقپالاپ ساتىپ جۇرسەم، اقش جازۋشىلارى 6 اي جازعان كىتابىنا 6 ميلليون دوللار الادى ەكەن” دەپ ەدى. ال رەسەي جازۋشىلارىنىڭ جاعدايى قالاي ەكەن؟ باقىلاپ كوردىڭىز بە؟

 

– ٴوز باسىم، مىنا زاماندا التى ايدا جاقسى، كوركەم شىعارمالار توپتاسقان كىتاپ جازۋعا بولاتىنىنا كۇمانىم بار. بالكىم، كوركەمدىكتەن جۇرداي جانە ونى ماقسات تۇتپايتىن بەستسەللەر جازۋعا بولاتىن شىعار؟ بۇل، ارينە، مەنىڭ جەكە پىكىرىم. مىسالى، امەريكالىق قالامگەر دەن براۋننىڭ “كود دا ٴۆينچيى” 81 000 000 دانامەن تارالىپ، الەمدەگى №1 بەستسەللەر بولعان. ول ميلليونەر بولماعاندا كىم ميلليونەر بولادى؟ شىنىمدى ايتسام، وسى جۇرت جاپا-تارماعاي “كود دا ٴۆينچيدى” وقىپ جاتقاندا، مەن دە قولىما الىپ، ون پاراعىن پاراقتاپ، ٴارى قاراي وقي الماعام. سول بەستسەللەردىڭ اۆتورلارى قانشاما پيار-مەنەدجەرلەرمەن جۇمىس ىستەيدى. جاقسى جازۋشىنىڭ ٴوزىن-وزى جارنامالاۋعا ارى مەن ۇياتى جىبەرمەيدى. مەنىڭشە، جاقسى كىتاپتىڭ جارناماسىن – كىتاپتىڭ ٴوزى جاسايدى. كەشە عانا ومىردەن وتكەن گابريەل گارسيا ماركەستىڭ “ٴجۇز جىلدىق جالعىزدىعىن” العاش باسقان باسپاگەر “بۇل كىتاپ قانشالىقتى پايدا اكەلەدى؟” دەپ كۇمانمەن از عانا دانامەن شىعارعان. كەيىننەن “ٴجۇز جىلدىق جالعىزدىق” قانشاما رەت ميلليونداعان دانامەن باسىلىپ شىقتى، قانشاما تىلگە اۋدارىلدى. العاش ماسكەۋگە كەلگەندە ادەبيەت ينستيتۋتىنا باردىم. كوپ جىلدان بەرى جوندەۋ كورمەگەن ايگىلى ينستيتۋتتىڭ عيماراتىن كوردىم دە، “ە-ە، مۇنداعى ادەبيەتتىڭ جاي-كۇيى بەلگىلى بولدى” دەدىم. دەگەنمەن، رەسەيدە ادەبيەتتى بيزنەسكە اينالدىرعان جازۋشىلار جوق ەمەس. مىسالى، بوريس اكۋنين، ۆيكتور پەلەۆيندەر وقىرمانى كوپ، قازىرگى “مودنىي جازۋشىلار”. رەسەيدە 143 ميلليون حالىق بار، وعان تمد-داعى ورىس ٴتىلدى حالىقتى، ورىس تىلىندە وقي الاتىن وقىرماندى قوسىڭىز. ياعني، رەسەيدە “ادەبيەت ارقىلى نان تابامىن، ادەبيەتتى بيزنەسكە اينالدىرام” دەپ ىزدەنگەن جازۋشى، ماقساتىنا جەتە الادى. مۇندا ەڭ باستىسى ادەبيەتتى شەكسىز سۇيەتىن وقىرمان كوپ. ال بىزدە وقىرمان تۇگىلى، كوپتەگەن ادەبيەتشىلەر مەن جازۋشىلاردىڭ ٴوزى جاڭاشىلدىقتى قابىلداي الماي جاتادى.

 

– “جاڭبىرلى كوكتەم” اتتى كىتابىڭىزدىڭ شىققانىنا دا ٴبىراز ۋاقىت بولدى. جاڭا كىتابىڭىز وقىرمانداردىڭ قولىنا قاشان تيەدى؟

 

– وسىدان ەكى جىل بۇرىن “كىتابىڭىزدى مەملەكەتتىك تاپسىرىسپەن شىعارمايسىز با؟” دەگەن باسپادان ۇسىنىس ٴتۇستى. ٴبىراق مەن جاڭا كىتابىمدى جاڭا اڭگىمەلەرىممەن تولىقتىرىپ، وزىنشە ەرەكشەلىگى مەن جاڭالىعى بار كىتاپ شىعىرعىم كەلدى دە، “ەكىنشى كىتابىمدى شىعارۋعا دايىن ەمەسپىن” دەدىم. ٴبىراق ول “وزىنشە ەرەكشە، وزىنشە جاڭالىعى بار” كىتاپتى قاشان جازىپ بىتىرەتىنىم ٴبىر اللاعا عانا ايان. اللا قالاسا، ەكىنشى كىتابىمدى ەكى-ۇش جىلدان سوڭ شىعارسام دەگەن ويىم بار.

 

– ٴبىزدىڭ ادەبيەتكە نە جەتىسپەيدى، بولاشاعىن قالاي كورەسىز؟

 

– ٴبىزدىڭ كەيبىر مىقتى جازۋشىلار الەمدىك ادەبيەتتە اتى بار پاۋلو كوەلو، مۋراكاميدى ون وراپ كەتەدى. ٴبىر وكىنىشتىسى، ولاردىڭ ونداي تانىمالدىلىعى جوق. وتكەندە تولەن ابدىكتىڭ تۇرىك تىلىنە كىتابىنىڭ ەندى اۋدارىلعانىن سۇحباتىنان وقىپ، تاڭعالدىم. “ٴبىزدىڭ جازۋشىلار سونشالىقتى بەيعام ەكەن عوي” دەپ. مەنىڭ تۋعان ٴىنىم تۇركيادا وقيدى، ٴقازىر ٴوزىم ماسكەۋدە وقىپ جاتقاندىقتان تۇركياعا ٴجيى بولماسا دا، جولىم ٴتۇسىپ تۇرادى. ٴارى ٴىنىمدى ىزدەپ بارامىن، ٴارى دەمالىپ، سەرگىپ قايتامىن. سەبەبى، ماسكەۋدەن ستامبۇلعا ۇشاققا بيلەتتى ارزان باعاعا تابۋعا بولادى. سوندا ادەبيەتكە قۇشتار جاستاردان: “قازاقتىڭ تولەن ابدىك دەگەن وتە مىقتى جازۋشىسى بار. شىعارمالارى تۇرىك تىلىنە اۋدارىلدى، كىتاپ بولىپ شىقتى، وقىدىڭدار ما؟” دەپ سۇراسام، “جوق” دەپ باستارىن شايقايدى. تولەن اعا ٴقازىر تۇركياعا عانا ەمەس، الەمگە كەڭىنەن تانىمال بولاتىن وتە مىقتى جازۋشى عوي. ماسكەۋگە العاش كەلگەن كەزىمدە ورىستىڭ كوپتەگەن جازۋشىلارىنان “بىزدە وسىنداي جاقسى، كورنەكتى جازۋشىلار بار. قانداي شىعارماسىن وقىپ ەدىڭىز؟” دەسەم، “كەشىرىڭىز، اتىن دا ەستىمەپپىن” دەگەن جاۋاپ ەستىدىم. سوسىن “اباي مەن اۋەزوۆتەرىڭىزدى بىلەم” دەيدى. ولاردى قانشالىقتى دارەجەدە بىلەتىنىن قۇداي بىلەدى. مەن ورىس ادەبيەتشىلەرىن الدەكىمدەر سەكىلدى “بۇلار ەشكىمدى تانىعىسى كەلمەيدى، مويىنداعىسى كەلمەيدى” دەپ جازعىرا المايمىن. جاقسى كىتاپ، ادامعا ازىق بەرەر “اقىلدى كىتاپ” – ادامزاتقا ورتاق. ٴبىز ٴالى كۇنگە دەيىن كوزى ٴتىرى بىردە-بىر مىقتى جازۋشىمىزدى الەم تۇگىلى، تمد-عا تانىتا الماي كەلەمىز. ال قىرعىز جازۋشىسى شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ شىعارمالارىن ورىستىڭ جاستارى جاقسى كورىپ وقيدى ەكەن. شىڭعىس ايتماتوۆ، ٴسوز جوق، مىقتى جازۋشى. ٴبىراق ونىڭ مىقتى جازۋشى ەكەنىن الەمگە ايعايلاپ ايتىپ، جارناماسىن جاساپ بەرگەن ٴبىزدىڭ قازاقتار عوي. ٴبىزدىڭ كەمشىلىگىمىز: ٴوزىمىزدى-وزىمىز باعالاپ، ٴوزىمىزدى ٴوزىمىز كوتەرىپ، ٴوزىمىزدى ٴوزىمىز كورسەتە الماي كەلەمىز. ەلدە جۇرگەندە ادەبي باسىلىمداردان، ادەبي كەشتەردەن ٴبىر جازۋشى نە اقىن تۋرالى “الەمگە ايگىلى جازۋشى” نە “الەمگە ايگىلى اقىن” دەگەن ٴسوز تىركەسىن تالاي وقىدىم، جاستىقپەن مەن دە سونداي تىركەستى “سۇيكەپ” جىبەرگەن كەزدەرىم بار. ماسكەۋگە كەلگەندە بارىپ، سول ٴسوزدىڭ سۇمدىق پافوس ەكەنىن ٴتۇسىنىپ، ٴبىزدىڭ جانىمىز سونشالىقتى “پافوستى” سۇيەتىنىن سەزىنىپ، جىلاعىم كەلدى…

 


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي