BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

30 تومدىق تەرمينولوگيالىق سوزدىكتەر توپتاماسىنىڭ تۇساۋكەسەرى ٴوتتى (فوتو)

استانا. 31 ناۋرىز. baq.kz – الماتى قالاسىنداعى قر ۇلتتىق كىتاپحاناسىندا 30 تومدىق قازاقشا-ورىسشا، ورىسشا-قازاقشا تەرمينولوگيالىق سوزدىكتەر توپتاماسىنىڭ تۇساۋكەسەرى ٴوتتى، - دەپ حابارلايدى قر مسم ٴباسپاسوز قىزمەتى.

ٴححى عاسىر، عالامدانۋ زامانىندا، جان-جاقتى نەگىزدەلگەن ٴتىل ساياساتى – ەلىمىزدىڭ ورنىقتى دامۋىنىڭ باستى كەپىلدىكتەرىنىڭ ٴبىرى دەپ باتىل تۇجىرىمداۋعا بولادى.

«قازاقستان - 2050» ستراتەگياسى جولداۋىندا ەلباسى ن.ٴا.نازاربايەۆ: «ٴتىلدى زامانعا ساي ۇيلەستىرىپ، تەرمينولوگيا ماسەلەسىنەن كونسەنسۋس ىزدەۋ كەرەك. قازاق ٴتىلىنىڭ وسى زاماننىڭ بيىك تالابىنا ساي باي تەرمينولوگيالىق قورىن جاساعان سوڭ، ونى رەت-رەتىمەن، كەزەڭ-كەزەڭىمەن قوعامدىق ٴومىردىڭ بار سالاسىنا باتىل ەنگىزۋىمىز كەرەك» – دەپ، اتاپ ٴوتتى.

ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى ورىندالىپ، قازاق ٴتىلىنىڭ تەرمينولوگيالىق قورى جاسالدى.

2012-2014 جىلدارى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرىسى نەگىزىندە پەداگوگيكالىق عىلىمدار اكادەمياسى 1999-2000 جىلدارى جارىق كورگەن سوزدىكتەردى ٴارى قاراي جەتىلدىرۋ جانە تولىقتىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىلىپ، عىلىم مەن تەحنيكانىڭ، ٴوندىرىس پەن مادەنيەتتىڭ بارلىق سالالارىن قامتىيتىن 30 تومدىق سالالىق قازاقشا-ورىسشا، ورىسشا-قازاقشا تەرمينولوگيالىق سوزدىكتەر توپتاماسى ازىرلەندى. باستى ماقسات بۇرىن جارىق كورگەن سوزدىكتەر توپتاماسىن ساراپتامادان وتكىزىپ، وڭدەپ، ٴار تومداعى تەرميندەر سانىن 9000-عا، ٴتىپتى 11-12 مىڭعا دەيىن تولىقتىرۋ بولدى.

30 تومدىق سوزدىكتەر توپتاماسىن دايىنداۋعا 52 مەكەمەدە – جوعارى وقۋ ورىندارىندا، عىلىمي–زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىندا، اكادەميالاردا، مينيسترلىكتەر مەن پارلامەنتتە، سالالىق مەكەمەلەردە جۇمىس جاسايتىن 144 عىلىم دوكتورى، 120 عىلىم كانديداتى ات سالىستى. 

اۆتورلىق ۇجىم مۇشەلەرى ٴوز سوزدىكتەرىن دايىنداپ بولعاننان كەيىن جاقىن سالالار انىقتالىپ، توپتاستىرىلىپ، ورتاق تالقىلاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. جالپى وسىنداي وتىرىستاردا 20000-عا جۋىق تەرمين تالقىلاندى. ٴار تالقىلاۋعا 20-30، كەي وتىرىستارعا 35-40 ادام قاتىسىپ وتىردى. وسىنشا تەرميندەردى تالقىلاۋعا شامامەن 1000-نان اسا ساعات، 10-11 اي ۋاقىت جۇمسالدى.

بۇل سوزدىكتەردە قازاق ۇلتىنا عانا ٴتان سالت-داستۇرىمىزگە، مادەنيەتىمىزگە، تۇرمىس-تىرشىلىگىمىزگە قاتىستى، وزگە تىلدەردە، سونىڭ ىشىندە ورىس تىلىندە مۇلدەم كەزدەسپەيتىن كوپتەگەن تەرمين-سوزدەر ولار ورىس تىلىنە اۋدارماي، ورىس ٴتىلىنىڭ ورفوگرافياسىنا سايكەستەندىرىلگەن قازاق ٴسوزى تۇرىندە جۇيەلەنىپ بەرىلگەن. بۇل قازاق ٴتىلىنىڭ الەم تىلدەرىن بايىتا تۇسۋگە مۇمكىندىگىنىڭ دە مول ەكەندىگىن كورسەتۋگە تىرىسقان تالپىنىس بولدى. شىندىعىندا وزگە تىلدەردە ۇشىرىسپايتىن، ال اۋدارما-نۇسقالارى قازاق تىلىندەگى تۇسىنىگىن دالمە-دال بەرە المايتىن كوپتەگەن قازاق سوزدەرى بار. مىسالى «بەستى قىمىز»، «مايقۋىرداق»، «اينالايىن»، «جىگىتتىك»، «جەڭگەتايلىق»، «ٴسۇيىنشى»، «قارا شاڭىراق»، «تۇندىك»، «امەڭگەر»، مىنە وسىلاي ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىز بەن ٴسالت-داستۇرىمىزدى ناشىقتاي تۇسەتىن تەرميندەر رەتىن جالعاستىرا بەرۋگە بولادى.

جالپى تەرمينجاسام ٴىسى – بۇكىلحالىققا ورتاق ٴىس. 2012-2014 جىلدارى «انا ٴتىلى» گازەتىنىڭ 23 سانىندا «تەرمينجاسام: ۇسىنىس. پىكىر» دەگەن تاقىرىپپەن 2500-نان اسا تەرمين جاريالاندى. سوزدىكتەر اكادەميا سايتىنا ٴىلىنىپ، تالقىلاۋعا ۇسىنىلعان.

سالا تەرمينولوگياسىن قالىپتاستىرۋمەن شۇعىلدانىپ جۇرگەن سالا ماماندارى مەن عالىمدارى، ٴتىلشى عالىمدار، رەسپۋبليكالىق تەرمينولوگيالىق كوميسسيا مۇشەلەرى بىرلەسە وتىرىپ اتقارعان جانە جالپى جۇرتشىلىق پىكىرى ەسكەرىلە وتىرىپ دايىندالعان وسىنداي كولەمدى جۇمىس نەگىزىندە قازاق ٴتىلىنىڭ 250 مىڭنان اسا سالالىق عىلىمي تەرميندەر قورى جاسالىپ، قازاق ٴتىلى تەرمينولوگياسىنىڭ عىلىمي نەگىزدە دامىپ، كەمەلدەنە تۇسۋىنە ناقتى نەگىز قالاندى.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي