بەيبىتشىلىك ٴدىنىن بەتپەردە قىلعان
BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

بەيبىتشىلىك ٴدىنىن بەتپەردە قىلعان

الەم ەلدەرىندەگى قارۋلى قاقتىعىستاردىڭ ارتىندا حاق ٴدىننىڭ اتىن جامىلىپ، قارۋ اسىنىپ، ٴوز وتانىن ساتۋعا ۇگىتتەيتىن راديكالدى توپتاردىڭ تۇرعانى ٴجيى ايتىلاتىن بولدى. حالىقتىڭ ەمەس، قارا باسىنىڭ قامى ٴۇشىن قىرۋار قارجىعا كەنەلۋدى كوزدەگەندەر وتانداستارىن ويلانباستان وسى جولعا يتەرمەلەپ، ەل ىشىندە ىرىتكى سالسا، اتا دىنىمىزدەن حابارى جوق قاراپايىم جۇرت ۇستانىمى ۇيىپ وتىرعان ۇلتىمىزدى جويۋدى كوزدەگەن «ٴدىندارلاردىڭ» دەگەنىن دىڭگەك ەتىپ الدى.

ساراپشىلار پىكىرىنە سۇيەنسەك، ٴدىني ەكسترەميزمنىڭ كەڭ تارالۋىنا سەبەپ بولىپ وتىرعان بىرنەشە العىشارتتار بار. دىنگە تولىق تانىممەن كەلمەۋ – ٴدىني ساۋاتسىزدىقتىڭ باستى كورىنىسى بولىپ وتىر. العاشقىسى تانىمنان، اقىل دالەلىنەن تۋىندايتىن شىنايى يمان بولسا، ەكىنشىسى ەشتەڭەنىڭ بايىبىنا بارماي ەلدىڭ ايتقانىمەن ٴجۇرۋ. ياعني ناداندىقتان شىققان سوقىر سەزىم، ٴۇستىرت نانىم. سوڭعىسى قازىرگى قوعامعا ٴتان قۇبىلىس بولىپ وتىر. ەلىكتەۋشىلىكتىڭ سوڭى اسىرەدىنشىلدىككە اكەلىپ، ارتى ەكسترەميزم مەن تەرروريزمگە ۇلاسىپ وتىرعانى جاسىرىن ەمەس. ەكىنشىدەن، ەڭبەكتەگەن بالاعا دەيىن قولجەتىمدى بولىپ وتىرعان عالامتور كەڭىستىگىندەگى ەكسترەميستىك يدەيالار تاراتاتىن سايتتار دا ماڭىزدى سەبەپتەردىڭ بىرىنە اينالدى. كەيبىر سايتتار مۇسىلمانداردىڭ قىسىمعا ۇشىراۋى، الەمدەگى مۇسىلماندار تۋرالى اقپاراتتار، قانعا بوككەن ادامداردىڭ سۋرەتتەرىن، بەينە-ماتەريالدار اشىق كورسەتىلەدى. مۇنى كورگەن جاستاردىڭ بويىنا حاق ٴدىنىمىزدى جەككورۋشىلىك سەزىمىن اكەلسە، ەندى ٴبىر جاعىنان ەكسترەميستىك ۇيىمداردىڭ ارنايى ازىرلەنگەن ۋاعىزدارى اشىقتان-اشىق كورسەتىلەدى. ۋاعىزداردا زايىرلى بيلىكتىڭ يسلامعا جات ەكەندىگى، مۇنداي مەملەكەت باسقارۋشىلارى، ٴدىن قىزمەتكەرلەرى «دىننەن شىققاندار» دەگەن پىكىر مەيلىنشە «دالەلدەنىپ»، ولارعا باعىنباۋ كەرەكتىگى كەڭىنەن قاۋزالادى. وسىنداي اقپاراتتار ٴدىني ساۋاتى تومەن بولا تۇرا ٴوزىن «مۇسىلمان» سانايتىن ادامداردىڭ قىسىمداعى مۇسىلمانداردى قۇتقارۋ مەن حاليفات سيپاتىنداعى مەملەكەت قۇرۋعا اتسالىسىپ، قاجەت بولسا، قۇربان بولۋىنا تۇرتكى بولۋدا. ال ەندى ٴبىر سايتتاردىڭ سىرتى ٴبۇتىن ٴىشى ٴتۇتىن بولىپ كەلەدى. ٴبىر قاراعاندا ەشقانداي كۇمان تۋدىرمايتىن مۇنداي سايتتاردا قاسيەتتى ٴدىنىمىز بۇرمالانىپ، ىقىلىم زاماننان كەلە جاتقان قازاقتىڭ سالت-داستۇرلەرىنە دە «قۇدايعا سەرىك قوسۋ» دەگەن ٴپاتۋالار كوپ ايتىلادى. شەتەلدەن شالا ٴبىلىم الىپ، ٴوزىن ٴدىندار سانايتىن ۋاعىزشىلاردىڭ كەسىرىنەن قانشاما سانا ۋلانىپ، ٴتىل مەن دىلدەن، ٴدىن مەن داستۇردەن الىستاپ بارا جاتىر. ونىڭ دالەلى قوعامدىق ورىنداردا قاراعا ورانعاندار مەن قاۋعا ساقالىپ ساپسيتىپ، شولاق شالبارمەن شىرەنە جۇرەتىندەردىڭ كوبەيگەنىنەن كورۋگە بولادى.

قىسقا بالاقتىلارعا باقىلاۋ كۇشەيەدى

ەندى ەلىمىزدە «باس اۋرۋعا» اينالعان ساقالدىلار مەن بەتىن بۇركەيتىندەرمەن كۇرەس بارىنشا قاتال بولماق. شەتەلدە ٴدىني ٴبىلىم الۋعا دا شەكتەۋ قويىلماق. بۇل تۋرالى پارلامەنت ٴماجىلىسىنىڭ قابىرعاسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ٴدىني قىزمەت جانە ٴدىني بىرلەستىكتەر ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن تانىستىرعان ٴدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام ٴمينيسترى نۇرلان ەرمەكبايەۆ ەگجەي-تەگجەيلى ٴتۇسىندىردى.

ٴدىني ۇيىمدار تۋرالى زاڭعا باس-اياعى 53 وزگەرتۋ ەنگىزۋ كوزدەلگەن. ٴمينيستردىڭ ايتۋىنشا، زاڭ جوباسىن ازىرلەۋدىڭ ماقساتى – مەملەكەتتىك-دىني قاتىناستاردى جەتىلدىرۋ، ٴدىني قىزمەت سۋبەكتىلەرىنىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرىن ايقىنداۋ، سونداي-اق ٴدىن سالاسىن رەتتەۋ. زاڭ جوباسىنىڭ ەڭ ماڭىزدى نورمالارى ٴدىندى دەسترۋكتيۆتى ماقساتتاردا پايدالانۋدىڭ كەز-كەلگەن مۇمكىندىكتەرىن بولدىرماۋعا جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قۇزىرەتتىلىگىن كەڭەيتۋگە، ٴدىني بىرلەستىكتەردىڭ قىزمەتىن جەڭىلدەتۋگە باعىتتالعان. ياعني زاڭناماعا «دەسترۋكتيۆتى ٴدىني اعىم» جانە «ٴدىني راديكاليزم» ۇعىمدارىنىڭ انىقتاماسى ەنگىزىلمەك. دەسترۋكتيۆتى ٴدىني اعىمداردىڭ سىرتقى كورىنىسى بولىپ تابىلاتىن اتريبۋتتار، مىسالى قاۋعا ساقال مەن قىسقا بالاق، سونداي-اق بەتتى جاۋىپ تۇراتىن كيىم-كەشەكتى قوعامدىق ورىنداردا كيىپ جۇرۋگە شەكتەۋ قويىلادى. «زاڭ جوباسىندا دەسترۋكتيۆتi دiني اعىم بەلگiلەرiن پايدالانۋ جانە كوپشiلiككە كورسەتۋگە تىيىم سالۋ كوزدەلiپ وتىر. ولار زاڭنامالىق اكتiدە بەكiتiلەدi. بۇل بەلگiلەردىڭ ىشىنە تەك سىرتقى عانا ەمەس، يدەولوگيالىق، پسيحولوگيالىق، ۇيىمداستىرۋشىلىق ٴارi ٴدىني جورالعى بەلگiلەرى كىرەدى. دەسترۋكتيۆتi دiني اعىمداردىڭ سىرتقى بەلگiلەرiنە يسلامداعى راديكالدى اعىمدارعا ٴتان دۇنيەلەر جاتقىزىلۋى مۇمكiن. مىسالى، بەتتى جاۋىپ تۇراتىن كيiم، بالاعى قىسقا شالبار، ساقال بولۋى مۇمكiن. ولار جەكە-جەكە ەمەس، بiرگە قاراستىرىلادى. ارنايى ساراپتاما ارقىلى ولاردىڭ دەسترۋكتيۆتi اعىمعا جاتاتىنى-جاتپايتىنىنا باعا بەرiلەدi»، – دەدى مينيستر. ايتۋىنشا، بۇل بەلگiلەر زاڭنامالىق نورماتيۆتiك-قۇقىقتىق اكتiدە بەكiتiلەدi. بۇل اكتiدە ەسكيزدەر نەمەسە فوتوسۋرەتتەر بەرiلۋi دە مۇمكiن. ۇسىنىس بويىنشا، بۇل iiم، ۇقق، دiن iستەرi جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلiگiنiڭ بiرلەسكەن بۇيرىعى بولادى. ال ماماندار بۇل بەلگiلەردiڭ دەسترۋكتيۆتi دiني اعىمعا جاتاتىنى-جاتپايتىنىن انىقتايدى. تەرىس اعىمنىڭ بىرنەشە سىرتقى بەلگiسi بار ازاماتپەن تiلدەسiپ، ونىڭ دiني كوزقاراسى جايلى سويلەسەدi. قاجەت بولعان جاعدايدا وعان ەسكەرتۋ جاسالادى. ودان كەيىن عانا ساقالدىڭ ۇزىندىعى سانتيمەترمەن ولشەنىپ، قاجەتتى جاعدايدا ايىپپۇل دا سالىنۋى مۇمكىن.

ون التى جاسقا تولماعان بالالاردىڭ مەشىتتەر مەن شىركەۋلەرگە بارۋىن شەكتەۋ، قازاقستاندىقتاردىڭ شەتەلدە ٴدىني ٴبىلىم الۋىن قۇقىقتىق رەتتەۋ تۋرالى تۇزەتۋلەر دە ەنگىزىلۋدە. «16 جاسقا تولماعان بالالار ٴدىني عيباداتحانالارعا، مەشىت بولسىن، شىركەۋ بولسىن نەمەسە باسقا دا ٴدىني جورالعىلارعا قاتىسۋعا، ٴدىني جيىندارعا قاتىسۋعا تەك وزدەرىنىڭ كامەلەت جاسقا تولعان تۋىستارىمەن بىرگە نەمەسە ولاردىڭ اتا-انالارىمەن بىرگە بارا الادى. ودان كەيىن قازاقستانداعى ٴدىني جوعارى وقۋ ورنىن اياقتاماعاندارعا باسقا جەردە ٴبىلىم الۋىنا رۇقسات جوق»، - دەيدى نۇرلان ەرمەكبايەۆ. بۇدان بولەك، مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ جانە بيۋدجەتتىك ۇيىمدار قىزمەتكەرلەرىنىڭ دىنگە قاتىستى ىس-ارەكەتىن رەتتەۋگە باعىتتالعان باپتار دا بار. ٴدىني بىرلەستىكتەردىڭ قارجىلىق قىزمەتىنىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ارنايى نورمالار ەنگىزىلىپ، باق ارقىلى ارقىلى ٴدىني ٴىلىمدى تاراتۋدى زاڭنامالىق نەگىزدە رەتتەۋ ۇسىنىلعان ەكەن. زاڭ جوباسى اياسىندا دىنگە سەنۋشىلەر مەن دىنگە سەنبەۋشىلەردىڭ دە قۇقىقتارى تەڭ تۇرعىدا قامتاماسىز ەتىلەدى. سونداي-اق، تالاق قىلاتىنداردىڭ دا ىس-اركەتىنە توقتاۋ قويىلماق. ەندىگى جەردە نەكەگە وتىرۋ نەمەسە نەكەنى توقتاتۋ بويىنشا ٴدىني راسىمدەر مەن جورالعىلاردى وتكىزۋ تەك قانا ٴدىني عيماراتتاردا وتكىزۋ تالابى ەنگىزىلەدى.

زاڭ جوباسىندا ٴدىني سالاداعى قىزمەتتى ۇيىمداستىرۋ كەزىندە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قۇزىرەتتىلىگىن ناقتىلايتىن ٴبىرقاتار نورمالار دا كورسەتىلگەن. اتاپ ايتقاندا، ٴدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلىگىنە ەلدەگى ٴدىني بىرلەستىكتەردىڭ قىزمەتىن تەكسەرۋ قۇزىرەتىن بەرۋ كوزدەلگەن. بۇدان بولەك، ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ سوتتالعاندارمەن وڭالتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جانە ٴدىني قىزمەتپەن بايلانىستى قىلمىستاردىڭ الدىن الۋ بولىگىندە، جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ ٴدىني احۋالعا مونيتورينگ جۇرگىزۋگە قاتىستى فۋنكسيالارى كەڭەيتىلەدى.

جيىنعا كەلگەن قازاقستان مۇسىلماندارى ٴدىني باسقارماسىنىڭ ٴتوراعاسى، باس ٴمۇفتي سەرىكباي قاجى وراز الدىڭعى ماسەلە تەرىس اعىمداردى ناسيحاتتاۋدىڭ الدىن الۋدان باستالۋى كەرەك ەكەنىن ايتادى. «ٴقازىر ٴدىني ساۋات اشقىسى كەلگەن ادام عالامتوردا الدىمەن دەسترۋكتيۆتى كوزقاراستاعى ورتانىڭ جاڭادان اشىپ العان سايتى، بولماسا سولاردىڭ ۇسىنىستارى الدىمىزدان شىعا كەلەدى»، – دەيدى باس ٴمۇفتي.

باس ٴمۇفتيدىڭ ايتقان ٴسوزىنىڭ جانى بار. بۇگىنگى كۇنى دiني ۇيىمداردى مينيسترلىكتەر مەن اكىمدىكتەر دە، ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى بىرگە باقىلاۋىنا السا دا ٴدىني توپتاردىڭ تايراڭداۋىنا توسقاۋىل بولا الماي كەلەدى. ويتكەنى، ٴقازىر ۋاعىزشىلار ايلا اسىرۋدان ارنايى مامانداندىرىلعان قىزمەتكەرلەردىڭ ٴوزىن شاڭ قاپتىرىپ كەتتى. مەشىت پەن ينتەرنەتتەگى ۋاعىزدارىن اڭگىمە ەتىپ جۇرگەندە، قاۋعا ساقالدىلار قالانىڭ قاق ورتاسىندا، ادامداردىڭ ەڭ كوپ جۇرەتىن جەرىندە ب/ۋ «تەلەفون» ساتۋمەن اينالىسۋعا كوشكەن. سويتسە ساقالدىلاردىڭ ساتقان تەلەفوندارىندا ارنايى فايلعا جيناقتالعان ٴتۇرلى ۋاعىزدار كەزدەسەدى ەكەن. قولدان قولعا ٴوتىپ، ساۋدا اينالىمىندا جۇرگەن سوتكانىڭ يەسىن تاۋىپ، قىلمىسىن موينىنا قويۋ قيىن ەكەنىنە ساقالدىلار سەنىمدى. ويتكەنى ول دا بۇل تەلەفوندى بىرەۋدەن ساتىپ الادى. ساقالدى اعالاردىڭ سوڭىنان جۇرەتىن جىگىتتەردى قويىپ، كورمەگەن ازاماتپەن نەكەگە تۇرىپ، شەكارا اسۋدان قورىقپايتىن قاراكوزدەردىڭ قاتارى وسىلاي كوبەيگەن. ورىمدەي قىزداردىڭ وزىنەن ون جاس ۇلكەندىگىنە قاراماستان «مۇسىلمانمىن» دەسە «ماڭگى» بىرگە بولۋعا سەرتتەسىپ، سيرياعا كەتكەندەرى قانشاما. ونىڭ ىشىندە كامەلەت جاسىنا تولماعان ون التىدا ٴبىر گۇلى اشىلماعان قىزدار دا جەتەرلىك. توعىز اي قۇرساعىندا وسىرگەن تۋعان اناسىن دا تارك ەتىپ، تەرىس اعىمنىڭ جەتەگىندە كەتكەندەردىڭ تاۋبەگە كەلمەۋى نەلىكتەن؟ تالقىلاۋ بارىسىندا حالىق قالاۋلىلارى قۇجاتتى قولدايتىندارىن، الايدا ٴدىني توپتاردىڭ اياق الىسىنا باقىلاۋ جاساۋعا ٴتيىس قۇزىرلى ورىنداردىڭ وزىندە شيكىلىك كوپتىگىنە نازار اۋدارتتى. ايتۋلارىنشا، ٴدىن سالاسىندا مىقتى ماماندار ٴالى دە جەتكىلىكسىز كورىنەدى. سونداي-اق، دەپۋتاتتار زاڭ جوباسىندا عالامتورداعى ۋاعىزشىلاردىڭ جولىن كەسەتىن شەكتەۋ قويىلماعانىنا دا الاڭداۋشىلىق ٴبىلدىرىپ، ٴتىپتى، سىرت كيىمدەردىڭ وزىنە جەكە-جەكە توقتالۋ كەرەكتىگىن جەتكىزدى.

ساياساتتانۋشى دوسىم ساتپايەۆ باق بەتتەرىندە «اۋىل يمامدارى ٴدىني ەكسترەميزممەن كۇرەسۋدە الدەقاشان جەڭىلدى» دەگەن پىكىرىن ايتقان ەكەن. سەبەبى، جاھاننىڭ جاڭالىعىنان كەش قالعان مولدالار زاماننىڭ اعىمىنا ىلەسكەن ٴدىني توپتاردىڭ شىرماۋىنا تۇسكەن جاستاردى قايتارۋعا قاۋقارسىز. سمارتفوننان سالافيتتەردىڭ سايتتارىن قاراپ وتىرعانداردىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەرىن دە ەسكەرۋگە ٴتيىسپىز. وسىلاي دەگەن ساياساتتانۋشى ٴدىني ەكسترەميزممەن كۇرەستى كۇشتىك قۇرىلىمدار ەمەس، الدىمەن اۋىل يمامدارى باستاۋى ٴتيىس ەكەنىن ەرەكشە ايتادى. سەبەبى، ادامنىڭ سانا-سەزىمىن ۋلاۋدا شەبەر ۋاعىزشىلاردىڭ ۋىن ٴوز ۋىمەن قايتاراتىنداي شەشەندىك ونەردى مەڭگەرگەن يمامدار قاجەت. ٴبىر سوزبەن ايتقاندا، اداسقان جانداردى اۋىل مولداسى اڭگىمەگە تارتىپ، حالىققا يدەيالوگيالىق جۇمىسپەن اينالىسۋى ماڭىزدى.

اسكەريلەر ارنالعان ادىستەمەلىك سەمينار

كۇنى كەشە استاناداعى 3660 اسكەري بولىمىندە جەكە قۇرام مەن ساربازدار قاتىسقان «تەرروريزمگە قارسى قورعانىستى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جۇمىستاردى ۇيىمداستىرۋدا تەرروريزمگە ۇشىرامايتىن وبەكتىلەردىڭ باسشىلارى مەن قىزمەتكەرلەرىنە ارنالعان ادىستەمەلىك ۇسىنىمدار» تاقىرىبىنداعى سەميناردا دا ٴدىني اعىمداردىڭ ارانداتۋشىلىعىن بولدىرماۋ، ەكسترەميزممەن كۇرەس ماسەلەسى كەڭىنەن ٴسوز بولدى. جيىندى ۇيىمداستىرۋشى اسكەري پوليسيا بولىمشەسىنىڭ اعا جەدەل ۋاكىلى، اعا لەيتەنانت تيمۋر كۇبەنوۆ «قازىرگى كۇنى وزەكتى بولىپ وتىرعان ەكسترەميزممەن كۇرەس ٴبىزدىڭ قىزمەتكەرلەر مەن ساربازدار ٴۇشىن ماڭىزدى. سوندىقتان تۇراقتى تۇردە ٴوتىپ وتىراتىن ٴىس-شارانىڭ بۇگىنگى تاقىرىبىن وسى ماسەلەگە ارناپ، ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن بىرگە جوسپاردان تىس سەمينار ۇيىمداستىرىپ وتىرمىز»، – دەدى.

العاشقى بولىپ ٴسوز العان اقمولا گارنيزونى اسكەري پروكۋراتۋراسىنىڭ اعا پروكۋرورى، ادىلەت كاپيتانى بەردىبەك سەيدۋللا دەسترۋكتيۆتى ٴدىني اعىمداردىڭ ەلىمىزگە قانشالىقتى زيان ەكەنىن جانە ونىڭ الدىن الۋ جولدارى تۋرالى تارقاتتى. «ەلباسىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى: قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىندا باسىم مىندەتتەردىڭ ىشىندە راديكاليزمنىڭ، ەكسترەميزمنىڭ جانە تەرروريزمنىڭ بارلىق تۇرلەرى مەن كورىنىستەرىنە قارسى ٴىس-قيمىل ايقىندالعان. بۇل رەتتە قوعامدا، ەڭ الدىمەن، جاستار ورتاسىندا ٴدىني ەكسترەميزمنىڭ الدىن الۋدى كۇشەيتۋ قاجەتتىلىگىنە جانە قۇرمەتتەلەتىن زايىرلى مەملەكەتتىڭ قالىپتاسۋىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى»، - دەيدى بەردىبەك اسان ۇلى. ايتۋىنشا، سەمينار دەسترۋكتيۆتىك سانانىڭ اسكەري ورتاعا تارالىپ كەتپەۋىنىڭ الدىن الۋعا جانە اسكەريلەردىڭ ٴدىني ساۋاتىن كوتەرۋگە باعىتتالعان. «ٴبىر سەمينار ارقىلى اسكەرلەرگە الەمدىك دەڭگەيدە قاۋىپ-قاتەر تۋىنداتىپ وتىرعان ەكسترەميزمدى تولىق تۇسىندىرمەسەك تە، جات اعىمداردىڭ جەتەگىنە ەرىپ كەتپەۋدىڭ العىشارتتارىن ورىنداۋعا شاقىرىپ، مامانداردىڭ پىكىرىنە قۇلاق اسۋعا مۇمكىندىك الامىز»، – دەيدى اعا پروكۋرور بەردىبەك سەيدۋللا.

بۇدان كەيىن استانا قالالىق ٴىىد ەكسترەميزم جانە تەرروريزمگە قارسى كۇرەس باسقارماسىنىڭ جەدەل ۋاكىلى، پوليسيا كاپيتانى ٴامىر ماراتوۆ ادام اياعى كوپ جۇرەتىن قوعامدىق ورىنداردا كۇدىكتى تۇلعالاردىڭ ىس-ارەكەتى مەن ٴقاۋىپتى زاتتاردان قالاي ساقتانىپ، قۇزىرلى ورىندارعا حابار بەرۋدەگى ماڭىزدى ماسەلەلەرگە توقتالدى. ٴتىپتى، قالتا تەلەفونىڭىزعا كەلەتىن كۇدىكتى اۋديو مەن بەينەجازبالاردىڭ وزىنە مۇقياتتىلىقپەن قاراپ، قۇقىق قورعاۋ قىزمەتكەرلەرىنە حابار بەرۋدەگى قاراپايىم ەرەجەلەردى ەستە ۇستاۋ قاجەتتىگىن جان-جاقتى ٴتۇسىندىردى. ال باسقارمانىڭ جەدەل ۋاكىلى، پوليسيا كاپيتانى اسحات تالاسپايەۆ ٴدىني اعىمدارمەن تىكەلەي جۇمىس ىستەيتىندىكتەن قىزمەت بارىسىندا قاجەتتىلىك تۋىنداعاندىقتان قوسىمشا تەولوگ ماماندىعىن ٴتامامداعانىن تىلگە تيەك ەتتى. سەبەبى، قازىرگى كۇنى ساڭىراۋقۇلاقتاي قاپتاعان دەسترۋكتيۆتى ٴدىني اعىمدارمەن جۇمىس جۇرگىزۋ ٴۇشىن الدىمەن ٴدىني ساۋاتتىڭ بولعانى ماڭىزدى. وسىلاي دەي كەلە اسحات نۇرلان ۇلى جەكە قۇرام مەن ساربازدارعا قازىرگى كۇنى كەڭ اتاق العان اتريبۋتتار، ونىڭ ىشىندە بەتتى بۇركەمەلەيتىن كيىمدەردىڭ ٴتۇپ-تامىرى قايدان كەلگەنىن ٴتۇسىندىردى. اسكەريلەر دە ٴوز كەزەگىندە ٴدىني كوزقاراستارىن ٴبىلدىرىپ، ماماندارعا مەيلىنشە كوپ ساۋال جولدادى.

سۇراق-جاۋاپپەن جالعاسقان جيىن سوڭى «اتا-بابالارىمىز ۇستانعان حاق ٴدىندى ۇستانىپ، سالتىمىزدان سىرت اينالماساق، ۇستانىمى بيىك ەلدىڭ ىرگەسىن ەشبىر ٴدىني توپتىڭ تالقانداۋىنا جول بەرىلمەيدى» دەگەن ادەمى سوزبەن اياقتالدى.

جادىرا ٴمۇسىلىم

Жадыра Мүсілім
49748

1987 جىلى الماتى وبلىسىندا دۇنيەگە كەلگەن. اباي اتىنداعى ٴقازۇپۋ-نىڭ حالىقارالىق جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىن ٴتامامداعان. 2016 جىلى ل.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ساياساتتانۋ جانە جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىن بىتىرگەن. رەسپۋبليكالىق «انا ٴتىلى»، «زاڭ»، «حالىق ٴسوزى»، حالىقارالىق «قازاقستان zaman» گازەتتەرىندە ٴتىلشى قىزمەتىن اتقارعان. بۇگىنگى تاڭدا قر ٴىىو مەديا ورتالىعىنىڭ رەسپۋبليكالىق قۇقىقتىق، قوعامدىق-…

ٴومىربايان