BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

توقسانىنشىلار. بانديتيزم، ٴبىراق ەركىندىك؟

پۋبليسيستەر ارا تۇرا ەركىندىك، ساف تۇردەگى ازاتتىق تۋرالى تەبىرەنىپ جاتادى. سوڭعى كەزدەرى كەشەگى 90-جىلدارعا وسى ەركىندىك تۇرعىسىنان باعا بەرىلىپ ٴجۇر. اۋەلدە، «ول كەزدە نەنىڭ ازاتتىعى، «مىلتىعى بار ادامدىكى - دۇرىسىراق» بولدى ەمەس پە؟» دەپ، ويلانۋعا دا تۇرمايتىن تاقىرىپ دەگەنمىن.

سوسىن ويلاپ كوردىم. ويلاپ كورەتىندەي حاقىم بار: توقسانىنشىلاردىڭ باستى كەسكىنى - بازاردا جۇمىس ىستەگەن ەدىم. بۇل جايت ماعان بىردەڭە ايتپاق تۇگىلى، سايراۋعا قۇق بەرەدى دەپ توپشىلايمىن وزىمشە.

سونىمەن.

1. ٴالسىزدى باسىنۋ.

ول كەزدەگى ادامنىڭ ارتىندا - ٴوڭى قالاي اينالىپ شىعاتىنى بەلگىسىز ادىلەت جۇيەسى ەمەس، ەسىمى مەن ٴومىرحاياتى بار ناقتى ادام تۇراتىن. جانە ول ادامدا كوبىنە شولاق مىلتىق بولاتىن.
ٴبىر ەپيزود. ۆوكزال اكىمشىلىگى ٴبىر ارباكەشكە كۇن بەرمەدى. بىرەسە قاقپادان وتكىزبەيدى، بىرەسە ارباسىن تاركىلەيدى. قيسىن بويىنشا، تاماعىن ارەڭ ايىرىپ جۇرگەن جان «ٴۇريت!» دەگەننەن زىتۋى كەرەك ەدى.
ولاي بولمادى. الدە ۆوكزالدىڭ باستىعىنا، الدە تاعى بىرەۋلەرگە ارباكەشتىڭ جاعدايىنا تۇسىنىستىك تانىتۋدى ٴوتىنىپ، ٴبىر توپ جىگىت كەلىپ كەتىپتى. ٴوتىنىش شولاق مىلتىقپەن جاسالدى دەيدى سول كۇنى اربا سۇيرەگەندەر. ايتەۋىر قورالى جاندى اسىراعان الگى ارباكەشتىڭ ماڭدايى اشىلدى.
ال ادامنىڭ تىلىندا كىم تۇرعانى بەلگىسىز بولسا، بۇگىنگىدەي - جوعارىداعى دوكەيىنە سەنىپ، جاعالاسا كەتۋ بولار ما ەدى؟ جوق ٴسىرا. جەكەلەگەن جانالعىشتاردان زاڭ دا، ول زاڭدى قورعاۋشىلار دا قۇتقارمايدى. كەننەديدىڭ تاعدىرى بۇعان دالەل.

توقەتەرى، وسى كۇنى جالىنىپ سۇراپ جۇرگەن كەز كەلگەن ازاماتقا دەگەن قۇرمەت - ول كەزدە ەشكىم سۇراماي-اق، وزىنەن ٴوزى بولدى.

2. جوق-جىتكتەردى توناۋ

ٴتىپتى مۇمكىن ەمەس ەدى. بۇل كوشەنىڭ دە، مەملەكەتتىڭ دە كودەكستەرىندە قۇپتالمايدى، ٴبىراق كوشە زاڭى ٴوزى ٴبىر، تەز-اق ورىندالاتىنىمەن ەرەكشە. ٴارى، مەملەكەتتىك كودەكس جۇمىس ىستەۋ ٴۇشىن - بۇلتارتپاس دالەل كەرەك. ال بىزدە جىمىن بىلدىرمەي ساۋىسقاننىڭ قۇيرىعىن ۇرلايتىن اككىلىك الدەن بار.
ٴبىر ەپيزود. ەرتەرەكتە، ٴۇي توناۋمەن اينالىساتىن ٴبىر توپتىڭ حيكاياسىنا نەگىزدەلگەن ٴبىر شىتپاق جازعانمىن. جۇرت سونى شىعارما دەپ ويلاپتى. جوق، ول شىن بولعان وقيعا ەدى.
قىسقاسى، ۇرىلار بايدىڭ ٴۇيى سياقتانعان ۇيگە تۇسەدى. ٴۇيدى ارالاپ ٴجۇرىپ، مۇندا مۇعالىمدەر تۇراتىنىن تۇسىنەدى. بۇل جايت قىلمىس الەمىنىڭ سەركەلەرىنە جەتىپ، ولار الگى ۇرىلاردى دىمىن قالدىرماي ساباپ، توپتان قۋىپ جىبەرىپتى.

3. جالعاندى جالپعىنان باسقان ەركەلەر.

جوق. مۇلدە. ٴادىل جازاسىنان ٴبىر ەمەس، ٴۇش رەت قۇتىلاتىن ادام بولسا، قىلمىس الەمى ادىلەت جۇيەسىنە ىڭعايسىز سۇراقتار قوياتىن. سوندىقتان، ٴبىر رەت قۇتىلعان ادام ەكىنشى رەت قولعا تۇسسە، امالسىزدان بولسا دا تەمىر تورعا توعىتاتىن.
ٴبىر ەپيزود. الەمگە ايگىلى حوككەيشىنىڭ نەكەسىز بالاسى دەلىنەتىن ٴبىر سۇمدىق ەركە جىگىت بولدى. ٴىشىپ السا، تۇتاس كافەنى قيراتىپ كەتۋى تۇك ەمەس-تى. ٴبىراق قۇق قورعاۋشىلار تاراپىنان سول جىگىتكە ىڭعايسىز ٴبىر ىزەت بايقالاتىن. ۇستاپ كەتەدى، اناۋ ەرتەڭىنە تاعى تايراڭداپ جۇرەدى. سول ٴبىر كۇنى ابدەن قۇتىرىپ، ٴوزى ساۋدالاپ تۇرعان قۇلاقشىندى وتتىقپەن جاعىپ جىبەرىپ، ساتۋشىنىڭ بەتىنە لاقتىرىپ كەتىپتى. ياپىر-اي، حوككەيشى-جۇلدىز اكەنىڭ ارقاسى ما ەكەن، سول قۇلاقشىن ساتىپ نانىن جەگەن بەيشارا ايەلدى قورقىتپاعان الام قالمادى. ٴبىراق ەركە بالانىڭ جاۋاپ بەرۋى ٴتيىس ەكەنىن سۇعاناق قول ۋاق ۇرىدان باستاپ، مافيوزيلەرگە دەيىن ايتتى. ناتيجەسىندە قاراسى باتتى بالانىڭ. ٴقازىر ىزەت پەن پاراسات تۇنعان ازامات بولعانىنا سەنگىم كەلەدى.

ٴالقيسسا، ٴۇزىپ-ۇزىپ ايتارىم وسى. قىسقاسى، 90-جىلدارى ٴبىز كەرىسىنشە، امەريكالىق دەموكراتيا مودەلىمەن كەلە جاتپادىق پا دەگەن ساۋال. ادىلدىك دەگەن لوتەرەيا كەز كەلگەن ادامنىڭ ارتىندا جاسىرىلۋى مۇمكىن زامان ەمەس پە ەدى دەگەن سۇراق. اقش -تىڭ كىم كورىنگەننىڭ قارۋلانۋ قۇقىعىمەن العا وزبادى ما دەگەن وي.

ەسكەرتۋ. بۇل جازبا - تەك ساۋال تاستاۋ. قان وزەن بوپ اققان توقسانداردى ساعىنۋ، ونى اعىزعان باندىلاردى اقتاۋ ەمەس. ٴوڭىن اينالدىرىپ الىپ ٴتيىسۋ جوعىنان.

Ерлан Оспан
9173

استانا بيۋرگەرى، ۇساق بۋرجۋا.