BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

Ардақ Тошынбай

ارداق توشىنباي – قازاق پوەزياسىنا قادام باسقان دارىندى جاس بۋىن اقىن.
ول كيەلى جەتىسۋ جەرىنىڭ كىندىگىنە اينالعان الماتى وبلىسىنا قاراستى كوكسۋ اۋدانىنىڭ تۋماسى. 1989 جىلى ماۋسىم ايىنىڭ 27– جۇلدىزىندا دۇنيەگە كەلەدى. ٴۇيدىڭ ەڭ كەنجەسىنە قاراماستان، سالماقتى بولادى. ويىننان بۇرىن كىتاپقا قاراپ جازۋ جازعاندى ۇناتقان بالا ارداق العاشقى ساۋاتىن ۇيدە اناسىنىڭ قولىنان الادى.
1996 جىلدارى ورىس مەكتەبىنە بەرگىسى كەلمەگەن اناسى ٴبىر جىل كەشىكتىرىپ، مۇقىرى اۋىلىنداعى ق.جاپساربايەۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپكە اپارادى. باستاۋىش سىنىپتى وسى مەكتەپتە تاۋىسپاستان،1999 جىلدىڭ كۇزىندە كوكسۋ اۋدانىنىڭ ورتالىعى –بالپىقبي كەنتىنە قونىس اۋدارۋىنا بايلانىستى، ٴبىلىمىن كەڭەس ٴداۋىرىنىڭ ەكى مارتە ەڭبەك ەرى ن.الدابەرگەنوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتە جالعاستىرادى. زەرەكتىگىمەن ۇزدىك وقۋشى قاتارىنا قوسىلادى. ۇستازداردىڭ كوزىنە تۇسەدى. بارلىق وقۋداعى ٴىس – شاراعا بەلسەندى قاتىسىپ جاقسى قىرىنان تانىتادى. ولەڭدى جاتقا جاتتاپ، ٴجيى شىعارمالاردى جازىپ ادەبيەتكە ەتە جاقىن ەكەنىن كورسەتەدى. قولى بوساسا، ولەڭىن قويىن داپتەرگە جازىپ قالامىن ۇشىن تۇرتە باستايدى. بۇل سىرىن بايقاعان العاشقى ۇستازى – ساپارعاليەۆا شەريزات تولەگەنقىزى ٴبىراز ولەڭدەرىن وقىپ،ماقاتايەۆ، ا.قۇنانبايەۆ پەن ٴى.جانسۇگىروۆتىڭ وقۋلارى مەن ٴمۇشايرالارىنا قاتىستىرادى. قانجىعاسى جۇلدەمەن كەلەتىن بالا ارداق، مەكتەپتىڭ ۇزدىكتەر قاتارىنا قوسىلىپ، مەكتەپ ماقتانىشىنا اينالادى. ەڭ العاشقى تۋىندىسى البەتتە، اناسى تۋرالى، اناسىنا دەگەن الدىنداعى بالا ماحابباتىمەن جازىلعان «انا» دەگەن ولەڭى ەدى...
قارا كوزدى اناشىم،
اقىل بەرگەن داناسىڭ.
اق سۇتىڭمەن الديلەپ،
ٴبىزدى ٴوسىرىپ قاعاسىڭ.

اقىل بەردىڭ ٴسىز بىزگە،
قارىزدارمىز ٴبىز سىزگە.
اق شاشىڭىزدى اقتاۋعا،
بورىشتارمىز ٴبىز سىزگە.

ٴالدي جىرمەن ٴوسىرىدىڭىز،
ەرتەگى ايتىپ كوتەردىڭىز.
سانامىزعا اقىل قۇيىپ،
ٴبىلىم نۇرىن بەرگەنىڭىز...
اناسىنداي قۇرمەت تۇتىپ، باۋىر باسقان ۇستازى قالاعا اۋىسىپ كەتكەندە بالا اقىن قاتتى قينالىپ ومىرىندە كۇيزەلىسكە تۇسەدى. قيماستىقپەن ساعىنىپ، سىنىپىشىندە كەلەر دەۋمەن ەسىككە ٴجيى قاراپ تۇيىقتالا بەرەدى. ٴبىر جىلداي ٴوزىن ٴوزى تانىماعان ارداق ۇستاز ماحابباتىنان ادا قالادى... ول ٴۇشىن ولەڭ الەمى ۇستازىمەن كەتىپ قالعانداي بولادى. قويىن داپتەرىن جاۋىپ سورەسىنە شاڭ باستىردى. ٴبىر توردا قامالعان جالاڭ قۇستاي ٴوزىن جازعىرىپ، جالعىزدىقپەن سىرلاساتىن بولدى... سونداعى شۋماعى:
ٴوزىڭ ەدىڭ عوي، ۇستازىم ٴوزىڭ ەدىڭ...
جۇرەگىمە مەنىڭ جىلى ٴسوزدى تەرگەن،
كوڭىل جازعان شۋماقتان بۇلاق كورگەن،
ەسىگىن اشىپ جىر الەمىنە جەتەلەگەن.

ٴوزىڭ ەدىڭ عوي، ۇستازىم ٴوزىڭ ەدىڭ...
الاۋلاعان كوزىمە ۇشقىن بەرگەن،
شاكىرتىڭە اقىلدان مونشاق ورگەن،
ورالامىن دەپ ىزىڭمەن سۋىپكەتكەن...
2006 جىلى تالدىقورعان قالاسىنداعى «تەمىرقازىق» ارنايى ورتا كاسىپتىك كوللەدجىنە كەلىپ تۇسەدى. جاڭا ٴومىر، جاڭا بەلەس، جاڭا الەم. ٴبارى تاڭسىق بولدى. سوعان قاراماستان، «قىزىعى مول جىلدار» ەركىنە ەنىپ كەتەدى. اۋىلدىڭ قاراپايىم بالاسى ٴار وڭىردەن ٴبىلىم ىزدەپ كەلگەندەردىڭ بارلىعىمەن ەتەنە جاقىن تانىسىپ بويىن تۇزەي باستايدى. الدىڭعى پارتاعا تالپىنعان تالاكەر ارداق ٴوزىن ستۋدەنتتىك ٴومىر مەكتەبىندە دە العىرلىعى مەن ۇتقىرلىعىن تانىتادى. ۇستازدارمەن اشىق بايىپتى تاقىرىپتاردا سويلەسىپ زەرەكتىگىن العا تارتادى... ٴۇش جىلدى ٴوزىنىڭ بويىنداعى ىزدەنىس پەن ىزەتتىگى ارقاسىندا ۇزدىك باعامەن ٴتامامدايدى. اياقتالا سالىسىمەن كوكسۋ اۋدانى ورتالىعى بالپىق بي كەنتى اكىمشىلىگىندە ٴومىر ەڭبەگىنە قادام باسادى. قىزىعى مەن قيىنشىلىعى قاتار جۇرەتىن قىزمەت بارىسىندا، بىردە كۇلىپ، بىردە قۇلاپ ٴپىسىلىپ جەتىلە باستايدى. مايدانىندا مويىماي ادامداردىڭ شىنايى بەينەسىن تانىپ بىلەدى. سونداعى كىناسىن زامانعا يتەرە سالعان ادامدارعا ارناپ جازعان شۋماعى:
و، ادامدار! ٴبىرىن – ٴبىرى جالماعان،
كور دۇنيەگە قۋ جاندارىن قاماعان.
جاڭا زامان جاڭا تالاپ دەپ ٴجۇرىپ،
ادامگەرشىلىك، ار–ۇياتى قالماعان.

و، ادامدار! ٴبىرىن – ٴبىرى الداعان،
كورە الماي باۋىرىن شالعان الدان.
جانى سۇرى سۇمدىقتىڭ جەڭىن ٴتۇرتىپ،
ازىپ بارادى ادامدار... قاراسام...
وسىلايشا ادامدار بويىنان اق پەن قاراسىن اجىراتىپ ٴومىر جولىندا اسا ابايلىقپەن قادام باسىپ ساباق الادى...
ٴوز بەتىنشە تالپىنىس پەن ىزدەنىسكە كىرىسىپ، ولەڭ سىرلارىن اقتارادى. اۋداندىق، سودان كەيىن قالا گازەتتەرى قابىل كورمەگەن جىرلارىن قويىن داپتەرىنە جارالى دا جالىن جۇرەگىمەن جازا بەرەدى. تالاي كۇيزەلىس پەن كۇرەستەن شارشاپ تا جابىعىپ تا شالدىققان بالا اقىن بولام دەگەن ارمانىن وشىرمەدى. كۇلدى، مىسقالدادى تاعدىرى دا تار جولىنا سالدى، جالعان ايامادى. دەسە دە، ٴسابي كۇنگى بالا ارمانى سەنىم بەردى، سابىر بەردى. اياعىنان نىق تۇرۋعا دەمەۋ بولدى. ٴوزىنىڭ ەشكىم سەنىپ قاراماعان بولاشاعىنان ەش ٴۇمىت ۇزبەي، ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن قارادى...
ەڭ العاشقى انگە ٴسوز جازۋ جايلى ۇسىنىس ەربولات قۇدايبەرگەنوۆتىڭ اعاسى ەربولدان تۇسكەن بولاتىن. "جاس تا بولسا دا تالعامىڭ جوعارى، ٴارى ولەڭ جانىن سەزىنىپ جازاسىن. ەربولاتتىڭ شىعارماشىلىعىنا ٴوز كولتاڭباندى قالدىرا الاسىڭ" دەپ ەربول ٴوز قۇشاعىنا تارتتى. سودان باستاپ انگە ولەڭ شۋماعىن تىزگىندەدى.
1. روزا سامەتوۆا - سەنسىز جانىم
سۇيەمەلدەۋشى توپ - zaratoushtraband
2. قىمبات - بيلە-بيلە
3. توميريس - التىن كۇز
4. ayree - سەنەمىن ماحابباتقا
5. ayree - جاڭا جىل
6. نۇرعالي شامەتوۆ - بارام ساعان
7. ەرۋلان - تەك سەن ٴۇشىن
8. پولينا ميتين - كىس دەگەن قانداي
9. مىرزاعالي بەردەن - ماڭگىلىك ەلىم
10. ayree - جاسا قازاعىم، العا!

11. jamala - سامعا

ال، 12 ەلدىڭ باسىن قوسقان حالىقارالىق 5rd abu tv song festival تورىدە "جاسا قازاعىم، العا!" ولەڭى كۇللى الەمگە ٴانۇرانداي شىرقالدى. بۇل سوڭعى جازعان ولەڭى تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىنا ۇلكەن تارتۋ بولدى. سونىمەن قاتار، كۇنى كەشە عانا قازاقستان ۇلتتىق ارناسىنداعى "تاڭشولپان" باعدارلاماسىندا "ماڭگىلىك ەل" اتتى ٴانى مىرزا بەردەننىڭ ورىنداۋىندا ەل نازارىنا شىرقالدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعى قۇتتى بولسىن. 2018 جىلدىڭ 16-جەلتوقسانىندا الماتى اكىمدىگى قولداۋىمەن 31 تەلەارناسىندا تىكەلەي ەفيردە وتكەن i am a singer kazakhstan 2 جوباسىندا ارنايى قوناعى بولعان، ەۆروۆيدەنيە جەڭىمپازى ۋكرايندىق ٴانشى jamala ەڭ العاشقى رەت قازاق تىلىندە جازىلعان سامعا ٴانىنىڭ تۇساۋكەسەرىن جاسادى. ال سول ٴاننىڭ ٴسوزىن جازعان ەلىم دەگەن جاس تالانت يەسى - ارداق توشىنباي باۋىرىمىزعا قالام ۇشى مۇقالماسىن دەگەن تىلەك تىلەيمىز.
بالا بۋىننىڭ اقىن بولۋ جولىنداعى قىسقاشا عۇمىرى وسىنداي...