BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 379.29 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 426.4 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.93
استانا:

مۇحتار شەرىم. قىزداردىڭ "قىلىعى"

<іреуінің сирағынан ұстай алып, кері тартып едім, теуіп жіберіп, тұмсығым тыз ете қалды, екіншіі бір қыз арқама жабысып алып, шашымды темір тарағымен тарады. Қой десем қоймайды, не түспейді, қолына «Кококола» ұстатсам, ішпейді..



ٴبىر كۇنى كوشەدە كەلە جاتسام، ىشىمدىككە ماسايراپ العان ٴبىر توپ قىز، قۇربىسىن قۇرباقاداي كورىپ، تەپكىلەپ جاتىر ەكەن. قىزداردىڭ مىنا قىلىعىنا شىداي المادىم، اجىراتايىن دەپ، بىرەۋىنىڭ سيراعىنان ۇستاي الىپ، كەرى تارتىپ ەدىم، تەۋىپ جىبەرىپ، تۇمسىعىم تىز ەتە قالدى، ەكىنشىى ٴبىر قىز ارقاما جابىسىپ الىپ، شاشىمدى تەمىر تاراعىمەن تارادى. قوي دەسەم قويمايدى، نە تۇسپەيدى، قولىنا «كوكوكولا» ۇستاتسام، ىشپەيدى... سوسىن، سول قىزدى ارقالاعان كۇيى ۇيگە كەلسەم، ايەلىم: «مىناۋىڭ كىم؟» دەپ سۇرايدى. مەن ايتتىم: «تانىمايمىن؟» دەدىم. ول ايتتى: «وندا نەگە ارقالاپ العانسىڭ؟» مەن ايتتىم: «قازاق قىزدارىنىڭ كەزەكتى قىلىعى!» –دەپ. ارقامداعى ٴىشىپ العان قىزعا: «كەلەسى ايالداما، توسەك، ول جاقتى قىپ–قىزىل وسەك!» دەپ قايقاڭ –قايقاڭ ەتسەم دە، تۇسپەيدى. اۋرۋ شىعار دەپ ٴسۇت بەرسەم ىشپەيدى. جەلىمدەي جابىسىپ العان. مەنىڭ بۇرىننان كيىپ جۇرگەن مايكىم سياقتى. ايەلىمنىڭ الدىندا «پروستو نە ۋدوبنى» بولدى. وعان ٴتۇسىندىرىپ ەدىم، «ەندى ارقالاپ كەلەتىن بولعانسىڭ با؟» دەپ سىپىرعىسىمەن ۇرىپ، ۇيدەن قۋىپ شىقتى. تۇندەلەتىپ، تۇنەرىپ كەلە جاتىرمىن. سۇمەلەك قىز ارقامنان سىرعاناپ بارا جاتسا، يتىڭدەپ، جوعارى شىعىپ الادى، اياقتارىن الدىما اياقاستىرىپ العان، قولدارىمەن موينىمدى قىلعىندىرعاندا، اۋا جەتپەي، كومىر شاحتاسىندا جۇرگەندەي، بىرەۋ تۋ سىرتىمنان سىقىلىقتاپ كۇلگەندەي، نەمەسە ارتىمنان كۇشىك شاۋىلدەپ ۇرگەندەي كۇي كەشەمىن. سوسىن جىنىم كەلىپ، جەرگە، قار ۇستىنە جاتا كەتتىم دە، ارى اۋنادىم، بەرى اۋنادىم، ماس قىز دومالاپ كەتكەندە، اتىپ تۇرىپ: «كەلە جاتقان جاڭا جىلىڭمەن!» دەدىم قۇتتىقتاپ. قاشا جونەلدىم! بەۋ قىزدار–اي، قىلىقتارىڭ قىرىقتان دا اسىپ بارادى–اۋ!
ٴۇستى باسىمدى قاعىپ، كۇل–قوقىس تاستايتىن جاشىكتەردىڭ جانىنان ٴوتىپ بارا جاتقانمىن. بىرەۋ: «اعاتاي، بەرى كەلىڭىزشى؟» دەدى. جاپ–جاس قىز تەمەكى شەگىپ تۇر ەكەن. قولىندا الاباجاق سومكە. «مىنا سومكەنى قوقىسقا لاقتىرا سالىڭىزشى! ىشىندە ەكى كيلوداي ەت بار ەدى...» دەيدى... تاڭ قالدىم. ادام ادام بولعالى، ەتتى قوقىسقا تاستايدى ما ەكەن؟ الدە، ساسىتىپ الدى ما؟ «ٴوزىڭ نەگە تاستمايسىڭ؟» دەپ سۇراسام، «ۇيالىپ تۇرمىن» دەپ قويادى. ويباي، ەتتەن ۇيالاتىن قانداي قىز؟» دەپ ويلاپ، سومكەسىن قولىنان ج ۇلىپ الىپ ەدىم: «راحمەت، اعا!» دەگەن قىز قىرىق ٴبىرىنشى قىلىعىمەن جىميىپ، قاشا جونەلدى. سومكەنى اشىپ قالىپ ەدىم، قۇنداقتاۋلى شاقالاق! نارەستە! جۇرەگىم «بۋكسەۆايت» ەتىپ قالا جازدادى. ەندى ٴقايتتىم؟ قوقىسقا تاستاي سالعىسى كەلگەن كوكەك انانى سىباپ الدىم دا، «تاتابايىن كورەيىنشى؟» دەپ ٴتۇن ىشىندە بۇتىن اشىپ قاراسام، قىز نارەستە ەكەن. جۇرەگىم ەلجىرەپ كەتتى. كوزىمنەن جاس دومالاپ، جەرگە مۇز بولىپ ٴتۇستى. كۇن اياز بولاتىن. نارەستەگە جانىم اشىپ، بۇرسەڭدەپ، ۇيگە قاراي جۇگىردىم. جۇگىرىپ كەلىپ، ەسىكتىڭ قوڭىراۋىن باستىم. ايەلىم قولىمداعى نارەستەنى كورىپ، تالىپ قالدى. بەتىنە ايران جاعىپ، ەسىن جيعىزىپ الدىم. ويتكەنى، ٴوزى ايتاتىن، ەگەر تالىپ قالاتىن جاعدايىم بولسا، بەتىمە ايران جاق، ٴارى ماسكا بولادى دەگەن. سودان ايەلىم: – «بۇل كىم؟» – دەپ سۇرادى. «شاقالاق...» دەپ مىڭگىرلەدىم. «مىنە ساعان شاپالاق!» –دەگەن كوكبەت قاتىنىم سالەپ–سالەپ قالدى. جاعىمدى ۇستاپ، جىلاي سالعىم كەلدى. ايەلىم بولسا، اۋزىنا كەلگەنىن قۇسىپ جاتىر، قۇسىپ جاتىر، نەبىر ساتپاق سوزدەرى ۇشىپ جاتىر، ۇشىپ جاتىر... «جاڭاعى القاش قىزدان با بالاڭ؟» دەدى دە، ەسىكتى اشىپ، تىزەسىمەن قۇيرىعىما ٴبىر تەپكەندە، قايقاڭ ەتە قالاپ، كوشەگە اتىپ شىقتىم. ٴتۇن ىشىندە زىر جۇگىرىپ، اۋرۋحانانىڭ جىلى دالىزىنە كىرسەم، ەشكىم جوق ەكەن، قۇداي ٴوزى كەشىرىسىن، نارەستەنى جايمەن جەرگە قويىپ، اياعىمنىڭ ۇشىمەن باسىپ، شىعىپ كەتتىم. جۇرەگىم جىلاپ كەلە جاتىر. قازاق قىزدارىنا قايران قالىپ كەلەمىن. تويلاردا تويىپ سەكىرەدى، جالاڭاشتانىپ ولگەنشە كەكىرەدى، الەۋمەتتىك جەلىلەردى اشىپ قالساڭ، جالاڭاش قىزداردىڭ اراسىندا، «جەنسكيي» مونشادا جۇرگەندەي اسەردە بولادى ەكەنسىڭ... باسىم قاتتى. ٴبىر كافەگە كىرىپ، تاماق ٴىشىپ العىم كەلگەن. ٴىشى تولا جاستار ەكەن. بيلەپ جاتىر. شەتكى ستولعا وتىرىپ، داياشىنىڭ كەلۋىن كۇتكەنمىن. ٴبىر كەزدە بىرەۋ ارتقى جاعىمنان: «اعااي، بەرى قاراڭىزشى؟» دەپ سىزىلدى. جالت قاراپ ەدىم، باسىنا ساۋكەلە كيىپ، شولپىسى سىلدىرلاعان قىز كۇلىمسىرەپ تۇر! كوزدەرىم جىپىلىقتاپ كەتتى، ويتكەنى، قىزدىڭ كەۋدەسى جالاڭاش بولاتىن. ەكى قولىمەن تومپيعان ٴتوسىن ۇستاپ، كىرپىكتەرىن قاعىپ–قاعىپ جىبەرىپ، بۇرالاڭداعاندا، ورنىمنان اتىپ تۇردىم. «اعاي، ينستاگرامدا جالاڭاش جۇرگەن قىزبىن عوي» دەيدى. بەتىنە بىلش–بىلش تۇكىرىپ، كافەدەن قاشىپ شىقتىم. ٴۇيىم جاقىن بولاتىن، بەزەكتەپ كەلىپ، قوڭىراۋدى باسايىن، ٴبىر كەزدە بىرەۋ يىعىمنان تۇرتەدى. قاراسام، جاڭاعى بەلىنە دەيىن جالاڭاشتانعان قىز. «بەتىمە تۇكىرگەنىڭىز ٴۇشىن سوتقا بەرەمىن!» –دەدى دە، ارقاما ىرعىپ ٴمىنىپ الدى. نەمەنە پالە، قىزداردىڭ قىلىعى وسىنداي بولىپ كەتكەن بە؟ ٴدال سول كەزدە ايەلىمنىڭ ەسىكتى ەڭىرەتىپ اشا قالعانى بار ما؟ «مىناۋ كىم؟» –دەپ سۇرادى سۇرلانىپ. «تانىمايمىن..» دەدىم مەن. «تانىماساڭ، تانىسىپ كەل!» دەگەن ول تاپىشكەسىمەن باسىما ٴبىر قويىپ، ەسىكتى تارس ەتكىزە جاۋىپ الدى. قۋدايىم–اي، ەندى نە ىستەيمىن، ا؟ قايتادان كافەگە كەلدىم، «زا كۇيىك» ٴىشىپ الايىن دەپ. ورىندىققا وتىرايىن دەسەم، وتىرا المايمىن، وتىرايىن دەسەم، وتىرا المايمىن. سويتسەم، ارقاما جابىسقان جالاڭاش قىزدى ۇمىتىپ كەتىپپىن! ساسقانىمنان:» جاڭا جىلىڭىزبەن!» دەپپىن عوي. جاڭا جىلدارىڭىزبەن!

ۇناتامىنۇناتقانداردى كورسەتۋپىكىرلەر

Мұхтар Шерім
374097

مۇحتار شەرىم جۇماش ۇلى (بۇركەنشىك اتتارى: جەبە ساداق ۇلى،راتقۇم مىرەش، مۇحشەر، مەن عوي... جۇماشتىڭ جۇگەرمەگى.) .رەسپۋبليكاعا تانىمال جازۋشى-سىقاقشى، قازاقستان جازۋشىلار جانە جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى.شونا سماحان ۇلى اتىنداعى سىن-سىقاق بايقاۋىنىڭ باس جۇلدەگەرى.بۇگىندە رەسپۋبليكالىق "ارا" گازەتىنىڭ ارناۋلى ٴتىلشىسى. "قۇداعي قۇشاقتاي بەرەدى"، ٴتورت تومدىق: "كەشىرىڭىز، ٴسىز ەسەك ەمەسسىز"، "تالتايىپ تۇرعىم كەلەدى"، "ىمباپپا"، بىت-شىتىڭىزدى شىعارامىن!" كىتاپتارىنىڭ اۆ…

ٴومىربايان