BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

قۇرمەتتى سپورت سۇيەر قاۋىم!

سپورتتىڭ تەك دەنساۋلىق كەپىلى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار الەم ەلدەرى مەن مەملەكەتتەرىنىڭ اراسىنداعى دوستاستىقتى نىعايتۋداعى الار ورنى مەن اتقاراتىن قىزمەتىنىڭ دە وراسان زور ەكەنى بارشامىزعا ايان!

كەشەگى كەڭەس وكىمەتى كەزىندە سپورتقا ايرىقشا كوڭىل بولىنگەنى، ونىڭ وزىندىك ٴبىر دامۋ ساتىسىنان وتكەنى دە بەلگىلى. سول كەڭەس ەلىنىڭ داڭقىن بۇكىل الەمگە پاش ەتۋگە قازاقتىڭ ۇل-قىزدارىنىڭ دا قوسقان ۇلەسى مول.

ماسەلەن، عۇسمان قوسانوۆتىڭ 1964 جىلى توكيوداعى وليمپيادادا جەڭىل اتلەتيكادان قازاقستانعا ەڭ العاشقى كۇمىس مەدالدى اكەلگەنىن دە بىلەمىز. سوناۋ 1980 جىلعى وتكەن موسكۆا وليمپياداسىندا سەرىك قوناقبايەۆتاي ساڭلاعىمىزعا قيانات جاسالىپ، كۇمىس جۇلدەگەر اتانعان كەزدە ون بەستەگى بالا بولساق تا كوزىمىزگە جاس العانبىز. ويتكەنى سەرىك ٴبىز ٴۇشىن زور ماقتانىش ەدى. "سەرىك جەڭىلدى" دەگەنگە سەنبەي، بالالىق قيالىمىزداعى التىنىمىزدى سەرىك اعامىزعا شىن جۇرەگىمىزبەن سىيلاعان دا ەدىك. مىنە - سپورتتىڭ قۇدىرەتى دەگەن!

مەن دە سپورت دەسە ىشكەن اسىن جەرگە قوياتىن قازاقتىڭ ٴبىرىمىن. ماسەلەن، بوكسشى قانات يسلام، دزيۋدوشى ەلدوس سمەتوۆ جانە ت.ب. باۋىر-قارىنداستارىم جەڭىسكە جەتسە، توبەم كوككە ٴبىر ەلى تيمەي قالادى. اللاعا شۇكىر! ٴوز بالالارىم دا سپورتقا جاقىن ٴجۇر، جەتىستىكتەرى دە جوق ەمەس. ۇلكەن ۇلىم كيكبوكسينگپەن اينالىسسا، كەنجە ۇلىم دزيۋدودان سپورت شەبەرىنە ۇمىتكەر.

ماعان سپورتقا دەگەن، سالاۋاتتى ٴومىر سالتىنا دەگەن ناسيحاتتىڭ، تاربيەنىڭ، وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ دەنى ساۋ شىنىققان ازامات بولىپ ٴوسۋىنىڭ ٴبىر شەتى وسىندا جاتقانداي بولىپ كورىنەدى. ايتپەسە، قالامساپ پەن قاسىقتان باسقا اۋىر زات كوتەرىپ كورمەگەن كەيبىر اعايىندارىمىز "ەڭبەگىم ٴسىڭدى" دەپ، مەملەكەتتەن العان وردەندەرى مەن مەدالدارىن تويعا بارسا دا، جانازاعا بارسا دا (قايدا بارسا دا) تاعىپ جۇرەدى. وسى ٴبىز ۇلكەندەر، ٴوزىمىزدى كوبىرەك ويلاپ، ال جاستارعا كوڭىلىمىزدى از بولەتىن سياقتىمىز.

سونىمىزدى سەزگەندەي ەلباسىمىز بيىلعى 2019 جىلدى - "جاستار جىلى" دەپ جاريالادى: "ٴبىزدىڭ جاستارىمىزدى، قازاقستاننىڭ بولاشاعىن ٴار سالادا قولداۋىمىز كەرەك،" - دەپ ۇلكەندەرگە، بىزدەرگە ٴۇمىت ارتىپ وتىر. جاستارعا دا ٴوز جەتىستىكتەرىن كورسەتۋىنە نەگە جاعداي جاسامايمىز؟! ال جاستار مەن سپورتتىڭ اراسى تىعىز بايلانىستى ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى ەمەس پە؟

ٴبىز تاۋەلسىزدىگىن العانىنا شيرەك عاسىردان ەندى اسقان مەملەكەت بولساق تا، سپورتتاعى جەتىستىكتەرىمىز بۇكىل الەمدى مويىنداتىپ جاتقان ەلمىز. سىزدەرگە تۇسىنىكتى بولۋ ٴۇشىن ٴسال شەگىنىس جاساي كەتەيىن. كەڭەس وكىمەتى كەزىندە سپورتپەن اينالىساتىن مەكتەپ قابىرعاسىنداعى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە سپورتتا جەتىستىكتەرىنە قاراي «1- رازرياد»، «2- رازرياد»، «3- رازرياد»، جانە «كانديدات ۆ ماستەرا سپورتا»، «ماستەر سپورتا» ت.ب. توسبەلگىلەرى بەرىلەتىن.

مەكتەپ پەن جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقىپ جۇرگەنىمىزدە سپورتتا جەتكەن جەتىستىكتەرىن ايعاقتايتىن توسبەلگىلەرىن تاعىپ جۇرگەن قۇربىلارىمىزدى كورگەندە، قاتتى قىزىعاتىنىمىزدى نەگە جاسىرايىن؟ ال قازىرگى ۋاقىتتا مەن بالالاردان ونداي توسبەلگىلەردى بايقاي الماي ٴجۇرمىن. ارينە، كۋالىكتەر بەرىلەدى (ونى ۇلىم دا الدى، ٴبىراق توسبەلگىسى جوق). الايدا ەشكىم دە كۋالىگىن كورسەتىپ «مەن سپورت شەبەرىمىن» دەپ جار سالمايدى عوي.

ەگەر سپورتشى بالالار مەكتەپتە دە ٴوزىنىڭ سپورتتا جەتكەن جەتىستىگىن بىلدىرەتىن توسبەلگىسىن تاعىپ جۇرسە - ول دەگەنىمىز جانىنداعى قۇربىلارىنىڭ، ارتىندا ٴوسىپ كەلە جاتقان ٴىنى- قارىنداستارىنىڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتىپ، سپورتقا جەتەلەر ەدى (ورىس كورشىلەرىمىزشە ايتساق «ستيمۋل» بولادى).

بالالارىمىز بەن جاسوسپىرىمدەرىمىزدىڭ ەڭبەكتەرىى باعالانۋى ٴتيىس! ويتكەنى، سپورتتىڭ جەتىستىكتەرى دەگەن، ول كومپيۋتەردىڭ الدىندا وتىرىپ الىپ ەمەس، تامشىلاپ توگىلگەن اششى تەردىڭ، ۇلكەن ەڭبەكتىڭ، قاجىماس قايسارلىق پەن تاۋداي تالاپتىڭ ارقاسىندا عانا كەلەدى. ولاي بولسا، مەكتەپ قابىرعاسىندا وقىپ جۇرگەن، سپورت دەسە ىشكەن اسىن جەرگە قوياتىن بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان سپورت دارەجەسىن (رازريادتتار) ايعاقتايتىن توسبەلگىلەردى "قايتا جاڭعىرتۋدى" ۇسىنامىن.

بۇل ەلباسىنىڭ "بولاشاققا باعدار:رۋحاني جاڭعىرۋ" باعدارلاماسىنىڭ تالاپتارىنا، دامىعان ەلدەر قاتارىنا جەتۋگە تالپىنىپ وتىرعان ەلىمىزدىڭ سارابدال ساياساتىنا دا تۇسپا-تۇس كەلىپ تۇرعان يگى شارا بولارى انىق.

مەن وسى ويلارىمدى وزىمشە سالماقتاي كەلە، قالامىزداعى "مەنمىن" دەگەن سپورت ماماندارىمەن دە كەڭەسىپ كورىپ ەدىم، وكىنىشكە قاراي، ولاردان اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي جارىتىمدى جاۋاپ الا الماي، قاتتى قاپالاندىم (ٴتىپتى ٴقازىر باسقا جاقتا جۇرسە دە، ٴبىراق سەمەيدەن شىققان اتاقتى سپورتشى اعالارىما دا وسىدان ٴبىر جىل بۇرىن تۋرا وسى جوبالارىمدى جىبەرگەن بولاتىنمىن. جاۋاپ بەرمەدى). تەك عالامتور ارقىلى «سپورت شەبەرى» مەن «حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى» دەگەن توسبەلگىنى عانا تاپتىم. ول بەلگىنىڭ ٴوزى دە، سول اتاقتى العان سپورت مايتالماندارىندارىنىڭ كەۋدەسىنەن ٴوز ورنىن تابا الماي جۇرگەن ٴتارىزدى. ايتەۋىر، مەن كەزدەستىرگەن سپورت شەبەرلەرىندە «قازاقستان سپورت شەبەرى» توسبەلگىلەرى جوق! اعا بۋىن وكىلدەرى وزدەرىنىڭ كەشەگى كەڭەس داۋىرىندەگى بەرىلگەن زناچوكتەرىنىڭ (توسبەلگىلەرى) بار ەكەنىن ايتادى. ال قازىرگى ينتەرنەتتە كورسەتىلگەن جانە قولدانىستا دەلىنەتىن ٴارى بار-جوعى دا كۇماندى بەلگىنىڭ ٴوزى دە ماعان ٴبىزدىڭ ۇلتىمىزعا ٴتان ەمەس، سول كەڭەس داۋىرىندەگى سۋۆوروۆ، كۋتۋزوۆ وردەندەرى مەن پيونەر زناچوگىن تاعىپ العانداي كەرى اسەر بەرەدى.

ٴبىز اتا-بابالارىمىزدىڭ ارمانى بولعان ەركىندىككە قول جەتكىزگەن تاۋەلسىز قازاقستان مەملەكەتىمىز. دەمەك، ٴبىزدىڭ بەلگىلەرىمىز دە ەشكىمگە تاۋەلدى بولماۋى دا، ەلىكتەمەۋى دە ٴتيىستى. جانە دە سپورت مايتالماندارىنىڭ كەۋدەلەرىنە تاعىپ جۇرۋىنە لايىقتى بولۋى كەرەك. انا «سش» مەن «حدسش» اتالمىش توسبەلگىلەرىندە ەلىمىزدىڭ بايراعىنداعى كۇن مەن قىرانعا ورىن جەتپەي قالعان با؟ ٴتىپتى ەلتاڭبانى ايتپاعاننىڭ وزىندە دە تۋىمىزدىڭ كۇنى مەن قىرانى بولۋى كەرەك. ايتىڭىزدارشى، ٴىرى جارىستاردا نە ٴۇشىن ۇلتتىڭ تۋىن الىپ شىعادى؟ البەتتە، ەلدىڭ رۋحىن اسقاقتاتۋ ٴۇشىن ەمەس پە، سىزدەر قالاي ويلايسىزدار؟! قازىرگى ۋاقىتتا قولدانىستا جۇرگەن توسبەلگىلەردى سول اتاقتى العان مايتالمان سپورتشى جىگىتتەرىمىز بەن قىزدارىمىز كەۋدەلەرىنە تاعا قويۋى دا ەكىتالاي. سەبەبى - ول ٴوزىنىڭ جاسالۋىمەن كوزگە قوراش كورىنەدى. ارتىق ايتسام، كەشىرەرسىزدەر! راسىندا دا، ٴار كەۋدەگە تاعىلاتىن ماراپات بەلگىلەرى سول ەلدىڭ ۇلتتىق ەرەكشەلىكتەرى مەن مەملەكەتتىك رامىزدەرىن كورسەتىپ تۇرۋى ٴتيىس! ول ٴتوس بەلگىلەردەن ۇلتتىڭ ٴيىسى مىندەتتى تۇردە اڭقىپ تۇرۋى كەرەك!

كورشى رەسەي مەملەكەتىندە ول توسبەلگىلەر سوناۋ توقسانىنشى جىلداردان- اق قابىلدانىپ قولدانىسقا ەنىپ ٴجۇر. دەمەك، ولار بۇل ماسەلەگە ۇلكەن ٴمان بەرىپ وتىر. ال ٴبىز بۇل جاعىنا نەمقۇرايلىلىق تانىتۋدامىز. ولار ٴتىپتى وزدەرىنىڭ مەملەكەتتىك گەربىنە دەيىن ەنگىزىپ قويعان. بۇل ٴوز كەزەگىندە ول توسبەلگىنىڭ مەملەكەتتىك ماڭىزىن ايقىنداپ تۇر. ال بىزدە شە؟ بىزدە "ايتەۋىر جاسالۋ كەرەك ەكەن" دەپ سالعىرت جاساي سالعان سياقتى.

ەندى، مەنىڭ ويىمشا، توسبەلگى - دەگەن ٴبىر قاراعاننان-اق كىمنىڭ قاي ەلدەن ەكەنىن ٴبىلدىرىپ، تانىتىپ تۇرۋى كەرەك؟! ارينە، بۇل جەكە ٴوز پىكىرىم عانا. ويتكەنى، وليمپيادا، حالىقارالىق ٴدۇبىرلى جارىستا باس جۇلدە العان جەڭىمپازداردى ماداقتاعان كەزدە سول ەلدىڭ بايراعى كوتەرىلەدى. ال توسبەلگى ٴار سپورتشىنىڭ كەۋدەسىندەگى سول بايراقتىڭ كىشكەنە ٴبىر بولشەگى. سوندىقتان تۋدى ايشىقتايتىن كۇن مەن قىران بەلگىسى توسبەلگىدە مىندەتتى تۇردە بولۋى كەرەك. ول ۇلتتىق ويۋ كومكەرىلىپ، «قازاقستان» دەگەن اتاۋدى ٴوزىنىڭ جاسالۋ ەرەكشەلىگىمەن- اق ٴبىلدىرىپ تۇرسا نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى.

وسى جاڭدايلاردى ەسكەرە كەلە، مەن سىزدەردىڭ تالقىلارىڭىزعا ديزاينەر رەتىندە ٴوز جوبالارىمدى ۇسىنامىن:

ٴ1-شى جوبا: مىنا جاسالعان جوبالار مەكتەپ قابىرعاسىندا سپورت جەتىستىكتەرىنە جەتكەنجاسوسپىرىمدەرگە ارنالىپ جاسالعان جوبا (نەگىزگى فوندا).

№ ٴ2-شى جوبا: ۇلتتىق ناقىشتا كومكەرىلگەن «سپورت شەبەرىنە ۇمىتكەر»، «سپورت شەبەرى»، «حالىقارالىق دىرەجەدەگى سپورت شەبەرى» ارنالعان جوبالار (تومەنگى سۋرەتتە).

ٴ3-شى جوبا: قازاقستان دەگەن جازۋ الىنىپ تاستالسا دا ٴبىر قاراعاننان- اق قازاقستان ەلىن ايعاقتاپ تۇرعان توسبەلگىلەر، سالىستىرمالى تۇردە جاسالعان جوبالار (تومەنگى سۋرەتتە).

بۇل جاسالعان جوبالاردى كورگەن ادام بىردەن- اق ول بەلگىلەردىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىن ايعاقتاپ تۇرعانىن جوققا شىعارا المايدى، جانە لاۆر جاپىراعى ارقىلى بۇكىل قازاقستان سپورتىنا قۇرمەت تە كورسەتىلىپ تۇر. سوندىقتان دا، سپورتشىعا كورسەتىلەتىن قۇرمەت پيونەر زناچوگىنە ۇقساس بەلگى ارقىلى ەمەس، سالماقتى بولۋى شارت، ٴارى ۇلتىمىزعا ٴتان سيپاتتا بولۋى كەرەك دەپ ويلايمىن. ٴاربىر سپورتشىنىڭ وليمپيادا ويىنىندا بيىكتەن كورىنىپ، جەتىستىككە قول جەتكىزۋ ارقىلى ەلىنىڭ بايراعىن جەڭىس تۇعىرىندا جەلبىرەتىپ، داڭقىن ارتتىرۋداعى ەڭبەگى وتە زور.

ەلدىڭ دامۋىنا، تانىمال بولۋىنا سپورتتىڭ قوساتىن قوماقتى ۇلەسىن ەشكىم دە جوققا شىعارا المايدى. دەنى ساۋ، سالاۋاتتى ٴومىر سالتىن ۇستاناتىن، سپورتتى سەرىك ەتكەن ازاماتتارى كوپ ەلدىڭ بولاشاعى دا زور. «ماڭگىلىك ەل» بولامىز دەپ جاتىرمىز، وتىز دامىعان ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋگە ۇمتىلىپ وتىرمىز. ول دەڭگەيدەن سانالى، شىنىققان ۇرپاق قانا كورىنە الادى، سوندا عانا ٴبىز ماڭگىلىك ەل بولا الامىز!!!

ۇلى دالانىڭ جەتى قىرىن كورسەتەمىز، ەلىمىزدى الەمگە تانىتامىز دەسەك ونىڭ وسىنداي قاراپايىم عانا نارسەلەردەن باستاۋ الاتىنىن دا ەسكەرۋگە ٴتيىسپىز. رۋحاني جاڭعىرۋ - دەگەنىمىز ول بولاشاق ۇرپاقتىڭ كەلەشەگىن ويلاۋ! مەنىڭ دە وسى جوبالارىم بيىلعى جاستار جىلىنا ارنالادى!

بىلە بىلگەن ادامعا سپورتتىڭ ٴوزى دە ۇلكەن ساياسات!

مەن، قازاقستان سپورتىنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن جانە وسى سالانىڭ تىزگىنىن ۇستاپ وتىرعان ازاماتتارىمىز اتالمىش ماسەلەلەرگە ٴاتۇستى قارامايدى دەپ سەنەمىن!

سىزدەرگە دەگەن قۇرمەتپەن: ديزاينەر ەرلان شاياحمەت ۇلى،

سەمەي قالاسى

تەل: 8-775-403-38-65

email: kaharman.kaz@mail.ru

Айдын Ырысбекұлы
56131

ايدىن ىرىسبەك ۇلى - قر مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ ساراپتاما كەڭەسىنىڭ (ەس) گەرالديست-ساراپشىسى، الاشتانۋشى. 1971 جىلى 7 تامىزدا شىعىس قازاقستان وبلىسى، تارباعاتاي اۋدانى (بۇرىنعى سەمەي وبلىسى، اقسۋات اۋدانى)، اقسۋات اۋىلىندا تۋعان.

1986 جىلى قارعىبا اۋىلىنىڭ يۋ.ا. گاگارين اتىنداعى سەگىز جىلدىق مەكتەبىن، 1989 جىلى اقسۋات اۋداندىق №17 كاسىپتىك-تەحنيكالىق ۋچيليششەسىن «كىشى مال دارىگەرى» ماماندىعى بويىنشا…

ٴومىربايان